โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5

 

มาถึงตอนจบภาคแรกเชื้อแอโรโมนาสในซีรีย์โรคติดเชื้อในปลานิลกันแล้ว ทำอย่างไรเมื่อเกิดปัญหาโรคติดเชื้อแอโรโมนาสขึ้นในฟาร์ม

การเพาะเลี้ยงปลาในหลายๆ ประเทศเมื่อเกิดการระบาดของโรคภายในฟาร์ม อาจการพิจารณาควบคุมและรักษาโรคด้วยการใช้ยาต้านจุลชีพ ซึ่งปัจจุบันปัญหาใหญ่ที่พบมากและบ่อยครั้งในการแก้ไขปัญหาโรคติดเชื้อในสัตว์ก็คือการเกิดภาวะที่ใช้ยาเท่าไหร่ก็ไม่ได้ผล ซึ่งมาจากเชื้อแบคทีเรียดื้อยาต้านจุลชีพและมักพบการดื้อยาหลายชนิดพร้อมกัน การพัฒนาการดื้อต่อยาต้านจุลชีพของเชื้ออาจเกิดจากการกลายพันธุ์ของยีนดื้อยาหรือการได้รับตัวระบุการดื้อยาจากเชื้อชนิดเดียวกันหรือต่างชนิดก็ได้ขึ้นกับกลไกการดื้อต่อยาต้านจุลชีพในแต่ละชนิด สำหรับเชื้อแอโรโมนาส จากงานวิจัยที่ผ่านมาพบว่าเชื้อ Aeromonas hydrophila ที่แยกได้จากปลานิลป่วยดื้อต่อยาต้านจุลชีพหลายกลุ่มส่งผลให้การรักษาไม่ได้ผลและเกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจ ดังนั้นการพิจารณาเลือกใช้ยาต้านจุลชีพให้ถูกต้องจำเป็นต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของสัตวแพทย์และมีการทดสอบความเหมาะสมของยาต้านจุลชีพต่อชนิดของเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของโรคก่อนนำมาใช้เพื่อให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดและป้องกันหรือลดปัญหาการเกิดภาวะเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพซึ่งจะทำให้การรักษาไม่ได้ผลและเกิดความสูญเสียเพิ่มขึ้นจนไม่สามารถควบคุมสถานการณ์ได้อย่างไรก็ตามการป้องกันไม่ให้เกิดโรคเป็นวิธีที่เหมาะสมมากกว่าการรอใช้ยาต้านจุลชีพในการรักษาโรค สำหรับการป้องกันโรคในปลานิลให้พิจารณาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคสามารถแบ่งเป็นความสัมพันธ์กันระหว่างปัจจัยหลัก 3 ประการ คือ ปลานิล เชื้อโรค และสิ่งแวดล้อม ดังนั้นการให้ความสำคัญต่อการจัดการการเลี้ยงที่เหมาะสมครอบคลุมในปัจจัยทุกด้าน จะสามารถควบคุมปัจจัยทั้งสามให้อยู่ในความสมดุลได้และลดความเสี่ยงในการเกิดโรคระบาดในฟาร์มได้รายละเอียดเคยเขียนไปแล้วในบทความชิ้นแรกๆ ของหมอนะคะ แต่จะทวนความจำสั้นๆ สรุปว่าต้องดูแลและจัดการสิ่งเหล่านี้ค่ะ

ปลานิล (host) คัดเลือกสายพันธุ์ที่ดี (genetically improved fish) สภาพร่างกาย (physical condition) สมบูรณืแข็งแรง คัดเลือกสายพันธุ์ปลอดโรค (specific pathogen-free) ให้วัคซีน (vaccination) เพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน

เชื้อโรค (pathogen) ลดปริมาณของเชื้อโรคจำนวนของเชื้อที่มีชีวิต (viability) ในระบบการเลี้ยง เนื่องจากเชื้อ Aeromonas hydrophila เป็นเชื้อฉวยโอกาสที่สามารถพบได้ทั่วไปในสิ่งแวดล้อมทั้งในดิน และน้ำจึงเป็นไปไม่ได้ที่จะกำจัดเชื้อดังกล่าวออกจากสิ่งแวดล้อมแต่การจัดการเพื่อลดจำนวนเชื้อจุลินทรีย์ในสิ่งแวดล้อมหรือในระบบการเลี้ยงจะช่วยลดโอกาสของการเกิดโรคได้มีแผนเฝ้าระวังสุขภาพปลาควบคู่กับการตรวจคุณภาพน้ำ กกันโรค มีการจัดการด้านอาหารสดที่เหมาะสมเพื่อลดเชื้อโรคที่เข้ามาในระบบการเลี้ยง และอาหารเสริมเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน มีการจัดการด้านสุขลักษณะของสถานที่ ผู้ปฏิบัติงาน บุคคลภายนอกและอุปกรณ์ที่ใช้ในการปฏิบัติงานไม่ให้เป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคหรือเป็นพาหะนำโรค

สิ่งแวดล้อม (environment) มีการจัดการคุณภาพน้ำให้เหมาะสมกับการเลี้ยงมีปริมาณออกซิเจนพอเพียงสำหรับสัตว์น้ำตลอดการเลี้ยงมีการวางแผนการทำงานที่ไม่ทำให้ปลาเครียดเนื่องจากความเครียดโน้มนำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่ายขึ้น มีการควบคุมอุณหภูมิในบ่อเลี้ยง โรคติดเชื้อแอโรโมนาสพบว่าปลาที่ติดเชื้อจะมีอัตราตายสูงตั้งแต่ 80% และในช่วงฤดูร้อนอาจพบการตายได้สูงถึง 100% อัตราความหนาแน่นในการเลี้ยง ต้องเหมาะสมมีการจัดการอาหารไม่ให้คุณภาพน้ำเสีย

ทั้งนี้ การป้องกันโรคในสัตว์น้ำไม่ว่าจะเป็นโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อใดก็ตาม ควรวางแผนการป้องกันโรคอย่างเป็นระบบครอบคลุมทุกปัจจัยที่มีความเสี่ยงต่อการได้รับเชื้อ การป้องกันตลอดช่วงการผลิตและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจะมีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคมากกว่าเน้นการป้องกันหรือจัดการเฉพาะบางปัจจัยเนื่องจากจะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคในปลาได้นะคะ

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 

 

Infectious disease in tilapia: Aeromonas 5/chapter finale

Here come the final chapter of Aeromonas series.

“What can we do when Aeromonas infection occur?” In several countries, antibiotics were commonly used to control and treat the disease; however, we found that it didn’t work in many cases. This is because the infections were caused by antibiotics-resistance bacteria. In addition, these resistant bacteria do not withstand only one drug, most of the times, they can survive many types of antibiotics (This is called “multi-drugs resistance” bacteria).

How these bacteria become resistance? It was found that genes of these bacteria are mutated or the bacteria received resistance genes from other resistance bacteria.

There are many reports coming out about multi-drug resistance Aeromonas hydrophila in tilapia. This is one of the main causes of economic loss in tilapia farm. Therefore, selection of antibiotic should be done under supervision of veterinarian and individual antibiotic should be tested against particular bacteria before being used. This will make antibiotic most effective and prevent the development of drug-resistance bacteria. However, disease prevention is far more important than the use of perfect antibiotics.

There are 3 main principles of disease prevention: host (fish), pathogens (Aeromonas bacteria) and environment (water). If you can manage these 3 things, the risk of Aeromonas infection will be minimized. These are examples of how you can manage the 3 principles:

Host (fish/tilapia) Select good genetic fish such as genetically improved fish or specific pathogen-free fish. You may observe physical condition of the fish and discard those with abnormality. Use vaccine such as Streptococcal vaccine to prevent primary infection from Streptococcus bacteria which facilitate opportunistic infection from Aeromonas. Moreover, immunostimulant may be used.

Pathogen (Aeromonas bacteria) Aeromonas are opportunistic bacteria, commonly reside in soil and water. Therefore, you should try to reduce viability bacteria in your culture system by using chemical disinfectant or mechanical (such as UV or water filter). Be careful when fresh feeds are being used. Fresh feed can be a potential source of bacterial contamination. Maintain good hygiene of all equipment and personnel used in farm.

Environment (water) Maintain good water quality and provide sufficient oxygen for fish at all time during culture. Minimize stress in fish by minimize physical contacts that are needed to be perform on fish. Control temperature in culture pond. It was found that mortality rate of Aeromonas infection can reach 100% during summer. Overstocking and overfeeding of the fish should be avoided in order to prevent water quality deterioration.

Basically speaking, disease prevention is always far more important than disease treatment. By minimizing all the disease risk factors, it is the most effective way to keep the disease out of the system!

Mintra Lukkana, DVM, MSc, PhD

Pathradol Piamsomboon , DVM , PhD




  

 




Farm story

เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce