การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล

  

ก่อนจะทราบรายละเอียดของไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว  เกือบลืมกันไปเลยทีเดียวว่าควรจะต้องเล่าให้ฟังถึงเรื่องของศักยภาพหรือความสามารถในการผสมพันธุ์ตามธรรมชาติของปลานิลกันเสียก่อน ปลานิลเป็นปลาที่สามารถผสมพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี การเจริญพันธุ์ของปลานิลพบได้ตั้งแต่ที่ปลาอายุได้ 3 เดือน ทั้งนี้ ถ้าปลานิลจะยังมีความแตกต่างกันเล็กน้อยในเรื่องของขนาดตัว อายุ และช่วงเวลาสืบพันธุ์ของปลานิล ขึ้นกับสายพันธุ์ สิ่งแวดล้อมที่เลี้ยง รวมถึงอาหารที่ให้กิน ถ้าหากมีการจัดการอาหาร โภชนาการที่มีคุณภาพและปริมาณที่เหมาะสมจะทำให้วงรอบการผสมของปลานิลมีความสม่ำเสมอ โดยจะพบว่ามีระยะผสมทุกๆ 4-6 อาทิตย์ ดังนั้น แปลว่าในหนึ่งปีพ่อแม่พันธุ์ปลานิลสามารถผสมพันธุ์ได้สูงถึง 5-6 รอบเลย

ที่กล่าวมาคือสภาพที่พบตามธรรมชาติ แต่สำหรับการเลี้ยงและการจัดการปลานิลในฟาร์ม ฟาร์มมักจะเริ่มคัดเลือกปลานิลที่มีความสวย ลักษณะภายนอกสมบูรณ์ สุขภาพแข็งแรง ตั้งแต่ที่ปลามีขนาดตัว 15-25 เซนติเมตร หรือมีน้ำหนักตัวประมาณ 1.5-2 ขีด ตอนช่วงเริ่มต้นที่คัดเลือกปลามาเป็นพ่อแม่พันธุ์นั้น จะเลือกปลาตัวผู้และตัวเมียที่มีขนาดตัว หรือน้ำหนักใกล้เคียงกันก่อน จากนั้นค่อยเอาปลามาเลี้ยงรวมในบ่อเดียวกัน โดยมีสัดส่วนในการผสมอยู่ที่ปลาพ่อพันธุ์ 1 ตัว ต่อ ปลาแม่พันธุ์ 2 หรือ 3 ตัว ปล่อยเลี้ยงรวมในบ่อที่ความหนาแน่นประมาณไม่เกิน 2 ตัวต่อลูกบาศก์เมตร ให้เริ่มผสมกันเองตามธรรมชาติ ในช่วงที่ปล่อยเลี้ยงรวมให้ผสมพันธุ์นั้น จะต้องมีการจัดการอาหารให้เหมาะสม โดยให้อาหารที่มีโปรตีนอยู่ที่ 25-30% และมีอัตราส่วนการให้อาหารอยู่ที่วันละ 0.5-1% ของนํ้าหนักตัวปลา

ให้สังเกตพฤติกรรมการกินและลักษณะของปลาในบ่อบ่อยๆ นะคะ ร่วมกับการตรวจสอบดูไข่ปลาที่อยู่ในปากแม่พันธุ์ด้วย เพราะว่าที่เคยบอกไปครั้งก่อนว่าปลาเพศเมียจะอมไข่ที่ผสมแล้วไว้ในปากและว่ายออกจากรังสามารถตรวจสอบไข่ในปากแม่ปลาได้ทุก 5–7 วัน เพราะถ้าเกิดไม่ตรวจบ่อยๆ ไข่ปลาอาจฟักเป็นตัวทำให้ยากต่อการจัดการฟาร์มต่อไป และถ้าเราไม่ตรวจดูไข่ปลาที่อยู่ในปากเราจะไม่ทราบว่าปลาตัวไหนที่ให้ไข่ ส่วนนี้สำคัญมากสำหรับฟาร์มที่เพาะพันธุ์/ขายลูกปลา เนื่องจากเป็นผลผลิตที่สำคัญของฟาร์ม ไข่ที่พบในปากต้องจะถูกรวบรวมอย่างระมัดระวังและทำด้วยความนุ่มนวล เพื่อนำไปที่โรงเพาะฟักต่อไป การจัดการในช่วงนี้มีความสำคัญมากต่อผลผลิตองฟาร์มและมีผลต่อการจัดการสุขภาพลูกปลาในช่วงที่ฟักออกจากไข่ในโรงเพาะฟักด้วยนะคะ

ก่อนที่จะเข้าไปถึงเรื่องการเจริญของไข่ที่ได้รับการผสมและโรงเพาะฟักก็ต้องรู้สักนิดว่าตอนที่เก็บรวบรวมไข่จากแม่ปลา มันเป็นไปได้ยากมากที่เราจะพบว่าระยะการเจริญของไข่ในปากแม่ปลาจะเหมือนกันทั้งหมด

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 

 

Tilapia broodstock management 

           Before we are going to learn how tilapia embryo develops, let step back a little. This topic will be focusing on broodstock management and reproductive efficiency of tilapia broodstock.

Tilapia are able to reproduce all year round. They start to reproduce at 3 months of age. Reproductive efficiency depends on several factors such as body size, breed, environment, and particularly, quality of nutrition.

            Feed management for tilapia broodstock is very important to keep the production of tilapia fry going. Broodstock should be fed with high quality feed in the sufficient amount. Reproductive cycle of tilapia usually takes 4-6 weeks which means that tilapia breed 5-6 times per year.  

            That was what occurs in nature, but in farm situation, it is quite different.

            Only good characteristic and healthy tilapia are chosen to be used as broodstock. At first, fish at the size of 15-25 cm in length and 150-200 g in weight are selected. Similar size males and females are allocated into the same pond in the ratio of 1 male to 2-3 females, with overall stocking density of 2 fish per cubic meter. Then, males and females are allowed to breed naturally.

            During this period, high protein (25-30% protein) diet should be used at the ratio of 0.5-1% of fish bodyweight per day. Behavior of the fish should be routinely monitored.  Presence of eggs in female’s buccal cavity should be monitored every 5-7 days. If we allow females to hold the eggs in their buccal cavity for too long, eggs will hatch and that will cause problem to our management routine.

            Precision of detecting eggs in buccal cavity of female fish is very important.  Eggs should be transfer to the hatchery with special care, otherwise, it will affect fish health in the later stages of development.

            In egg collection, it is very likely that we will not find eggs at the same stage of development from the fish in the same pond because we cannot control them to reproduce at the exact same time. Developmental stages of eggs obtained from females in the pond are not the same. There are several factors that also influence egg development such as water temperature (Faster development occurs when water temperature is high). Therefore, eggs in the same developmental stage should be sorted into the same incubation container for effective farm management.

            Next time, let see how tilapia embryo develops.

Mintra Lukkana, DVM, MSc, PhD

Pathradol Piamsomboon , DVM , PhD




  

 




Farm story

ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (2)
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (1)
เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce