การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ

     

หลายวันก่อนได้มีโอกาสไปอ่านเอกสารฉบับหนึ่งที่เขียนเรื่องน่าสนใจเกี่ยวกับการเลี้ยงปลานิลของแต่ละประเทศในรูปแบบและระบบต่างๆ สำหรับการเลี้ยงปลานิลในบ้านเรานั้น รูปแบบทั่วไปที่มักจะพบได้คือ การเลี้ยงในบ่อดิน บ่อปูน หรือเลี้ยงในกระชังแขวนในแม่น้ำ รอบนี้เลยอยากจะเล่าเกี่ยวกับเรื่องการเลี้ยงปลานิลที่ได้ไปอ่านมาในระบบที่พบเห็นในบ้านเราได้น้อย คือ การเลี้ยงแบบถัง tanks และรางน้ำ/ร่องน้ำ (raceways)

 

การเลี้ยงแบบ ถัง/tanks และรางน้ำ/ร่องน้ำ (raceways)

มีการเลี้ยงปลานิลในถัง/tanks ที่มีขนาดแตกต่างกัน ตั้งแต่ขนาด 10-1,000 ลูกบาศก์เมตร และรูปทรงที่หลากหลาย ทั้งแบบสี่เหลี่ยมผืนผ้า สี่เหลี่ยมจัตุรัส วงกลมและรูปวงรี  ซึ่งสิ่งที่เป็นปัจจัยสำคัญของการออกแบบถัง/tanks คือ วิธีการจัดทำระบบของเสียจากการเพาะเลี้ยงปลาให้มีประสิทธิภาพ จากข้อมูลการใช้งานจะพบว่าถัง/tanks แบบทรงกลมที่มีท่อระบายน้ำลึกลงไปตรงกลางถังจะเป็นรูปแบบที่สะดวกต่อการจัดการของเสีย ตะกอนสิ่งปฏิกูลที่เกิดขึ้นจากการเลี้ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด

ระบบหมุนเวียน (Recirculation systems) พัฒนาขึ้นเพื่อให้สามารถเพาะเลี้ยงปลานิลได้ตลอดทั้งปีโดยการควบคุมสภาวะแวดล้อม แม้ว่าการออกแบบองค์ประกอบของระบบหมุนเวียนน้ำจะมีความแตกต่างจากการเลี้ยงทั่วไป แต่ยังคงมีส่วนประกอบหลักของระบบ ได้แก่ ถังเลี้ยงปลา อุปกรณ์กำจัดของเสียในบ่อ เครื่องกรองชีวภาพ (biofilter) เครื่องเติมอากาศหรือเครื่องให้ออกซิเจนและเครื่องกำจัดแก๊ส (degassing unit)

การเลี้ยงในถังกลม ถังสี่เหลี่ยมหรือแปดเหลี่ยมอาจเพิ่มกระบวนการบำบัดน้ำอื่น เช่น การให้โอโซน (ozonation) การกำจัดไนโตรเจน (denitrification) และการแยกโฟม (foam fractionation) เพื่อช่วยในการกำจัดของเสีย

สำหรับประสิทธิภาพการเปลี่ยนถ่ายน้ำในระบบการเลี้ยงแบบถัง/tanks พบว่ามีการหมุนเวียนเปลี่ยนถ่ายน้ำในปริมาณที่น้อยกว่า 0.5% ของปริมาณน้ำในถังต่อวัน ทำให้การกำจัดของเสียจากไนโตรเจนที่เกิดขึ้นในถังต้องอาศัยกระบวนการ nitrification เป็นหลัก ในขณะที่การเลี้ยงปลานิลในระบบรางน้ำ/ร่องน้ำ (raceways) นั้น มีการหมุนเวียนเปลี่ยนถ่ายน้ำสูงมากกว่าหลายเท่า บางครั้งอาจมากถึง 180 เท่าเลยทีเดียว เพราะการกำจัดของเสียจากไนโตรเจนที่เกิดขึ้นทำได้โดยอาศัยการจัดการระบบน้ำไหลในราง

 

ระบบหมุนเวียนส่วนใหญ่ได้รับการออกแบบมาเพื่อทดแทนปริมาณน้ำที่เปลี่ยนถ่ายใหม่ 5-10 เปอร์เซ็นต์ของปริมาณน้ำในแต่ละวัน ปริมาณของการแลกเปลี่ยนนี้จะช่วยป้องกันการสะสมของไนเตรตและสารอินทรีย์ที่ละลายน้ำได้ซึ่งจะทำให้เกิดปัญหาต่อคุณภาพน้ำและสุขภาพสัตว์น้ำได้

ในระบบที่มีการเติมออกซิเจนจะมีการหมุนเวียนอากาศเพื่อระบายก๊าสคาร์บอนไดออกไซด์สู่สิ่งแวดล้อม

นอกจากระบบข้างต้นแล้วยังมีการจัดการเลี้ยงในแบบถัง/tanks ในระบบที่เรียกว่า “combined extensive-intensive” หรือ “CEI” หรือ Dekel system ด้วย เป็นระบบการจัดการรีไซเคิลน้ำระหว่างถังเพาะเลี้ยง กับถังเก็บน้ำ บ่อน้ำหรืออ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ซึ่งทำหน้าที่เป็นเครื่องกรองชีวภาพเพื่อรักษาคุณภาพน้ำที่เลี้ยงในถัง/tanks ได้ โดยอัตราส่วนของปริมาตรระหว่างถังเลี้ยงและถังเก็บน้ำ บ่อน้ำหรืออ่างเก็บน้ำมีสัดส่วนตั้งแต่ 1 ต่อ 10 ถึง 1 ต่อ 18 หรือมากกว่า ซึ่งระบบนี้จะต้องให้ความสำคัญกับวิธีการเติมอากาศในถังเนื่องจากออกซิเจนที่ละลายน้ำเป็นปัจจัยสำคัญของคุณภาพน้ำที่มีผลต่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำค่ะ

ยังมีอีกหลายประเทศไว้หนหน้ามาเล่ากันฟังเพิ่มค่ะ

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 

 Tilapia culture system: tanks and raceway

          A few days ago, we have come across with an interesting article about different culture systems for tilapia in other countries. In Thailand, the most common systems are pond system which may be earthen pond or concreate pond, or floating cage system.

              So, today we will tell you about other types of culture system that are rarely used in Thailand such as tank and raceway.

              Tank for tilapia culture comes in different size and shape, from 10-1,000 cubic meter rectangle, square, round or oval shape. The most important factor in tank designing is waste management. How to remove solid waste effectively!

              In tank system, drain is usually installed at the center of the tank and that why it is called “central drain”. Water that circulates the tank in unidirectional way will make those solid waste to accumulate at the center of the tank, so it can be removed by the central drain.

              Also, the recirculating system in the tank-based system was developed in those cold countries to be able to culture tilapia or other tropical fish/shrimp all year round. Basic components of the recirculating system are quite similar to the basic system except additional solids removal device, biofilter, aerator or oxygen generator and a degassing unit. Circular tank is commonly used to facilitate solid removal. Octagonal tanks and square tanks with rounded corners provide a suitable alternative with better space utilization. Additional water treatment such as ozonation, denitrification and foam fractionation may also be applied.

              When looking at water exchange rate, tank system exchanges water for less than 0.5% of the total volume. Therefore, elimination of nitrogen waste mainly depends on nitrification process. On the other hand, water exchange rate is very high for the raceway system, sometimes more than 180 times than the tank system. So, nitrification process is not usually needed.

              Another type of system that is being used, it is called the “combined extensive-intensive” (CEI) or Dekel system. The water used in tank is recycled in the large reservoir pond using biological filter such as algae. The optimal ratio between tank and reservoir should be 1:10 to 1:18 and this system requires the oxygen to be pumped into rearing tanks, because dissolved oxygen is essential for stabilizing water quality for this system.

Mintra Lukkana, DVM, MSc, PhD

Pathradol Piamsomboon , DVM , PhD




  

 




Farm story

ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (2)
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (1)
เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce