การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม

         

เมื่อผู้เลี้ยงหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลด้านสุขภาพของปลาได้สังเกตลักษณะ พฤติกรรมของปลาที่เลี้ยง รวมทั้งจดบันทึกประวัติ ข้อมูลสำคัญที่เกี่ยวกับสุขภาพปลาไว้เพื่อใช้ประโยชน์ในการจัดกาสุขภาพปลาตามที่ได้กล่าวถึงไปในบทความก่อนหน้านี้แล้ว สำหรับบางฟาร์มที่มีเครื่องมือพื้นฐานสำหรับตรวจตัวอย่างปลา หรือมีห้องปฏิบัติการสำหรับตรวจสุขภาพปลาเบื้องต้น เมื่อพบโรคในฟาร์มหรือสงสัยว่ามีปลาป่วยจะสามารถดำเนินการตรวจปลาป่วยเบื้องต้นได้ หรือใช้ประโยชน์สำหรับโปรแกรมตรวจสุขภาพปลาของฟาร์มได้ ทั้งนี้ อุปกรณ์จำเป็นที่ใช้ในการตรวจโรคปลา ได้แก่

-          กล้องจุลทรรศน์ (light microscope) : กล้องจุลทรรศน์ควรมีเลนส์ที่มีกำลังขยายหลายๆ ขนาด โดยขนาดของเลนส์ใกล้วัตถุที่ควรมีในเบื้องต้น คือ กำลังขยาย 10 เท่า (10x) กำลังขยาย 40 เท่า (40x) และกำลังขยาย 100 เท่า (100x) และควรมีเลนส์ใกล้ตาที่มีกำลังขยาย10 เท่า (10x) เลนส์เบื้องต้นตามที่กล่าวไปข้างต้นนี้จะสามารถมองเห็นตัวอย่างได้ที่กำลังขยายสูงถึง 100 เท่า (100x) 400 เท่า (400x) และ 1000 เท่า (1000x) ตามลำดับ

-          ถุงมือยางแบบใช้ครั้งเดียว (ใช้แล้วทิ้ง)

-          เครื่องมือแพทย์สำหรับการผ่าตัดเบื้องต้น ได้แก่ ใบมีดผ่าตัด ด้ามมีดผ่าตัด คีมคีบเนื้อเยื่อ กรรไกรผ่าตัด

-          กระจกสไลด์แก้วและแผ่นปิดสไลด์

-          ชุดอุปกรณ์ตรวจตัวอย่างน้ำในบ่อเลี้ยง

-          สารเคมีสำหรับรักษาสภาพตัวอย่าง เช่น 10% buffered formalin

-          ยาฆ่าเชื้อ เช่น แอลกอฮอล์ 70%

-          อุปกรณ์สำหรับกักปลา แยกปลา เช่น ถังน้ำ เครื่องให้อากาศ หัวทราย และสวิง เป็นต้น

นอกจากอุปกรณ์เบื้องต้นที่ยกตัวอย่างไว้แล้ว ขณะที่ดำเนินการตรวจตัวอย่างทุกครั้ง ผู้ตรวจต้องสวมถุงมือยางทุกครั้งที่สัมผัสตัวปลา ไม่ควรใช้มือเปล่า กระดาษชำระหรือผ้าขนหนูจับตัวปลา เนื่องจากมือเปล่า กระดาษชำระหรือผ้าขนหนูจะทำให้เมือกที่อยู่บนตัวปลาหลุดติดออกมาด้วย นอกจากนี้ยังมีผลทำให้ปรสิตภายนอกที่เกาะบริเวณตัวปลา เกาะบนผิวหนังปลาหลุดออกได้และจะมีผลต่อการตรวจสุขภาพปลาที่ได้ นอกจากนั้นการใส่ถุงมือยางช่วยป้องกันไม่ให้ผู้ปฏิบัติงานสัมผัสตัวปลา ป้องกันการติดเชื้อโรคที่สามารถติดต่อกันได้ระหว่างคนกับสัตว์ (zoonosis) ได้

 

อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ฟาร์มจะมีอุปกรณ์พื้นฐาน หรือห้องปฏิบัติการสำหรับตรวจสุขภาพปลาเบื้องต้นแล้วก็ตาม ในกรณีที่พบปัญหาสุขภาพที่สงสัยว่าเป็นมีสาเหตุจากเชื้อก่อโรคและทำให้เกิดโรคระบาดในฟาร์มควรดำเนินการส่งตัวอย่างปลาป่วยให้ห้องปฏิบัติการที่มีอุปกรณ์เพียงพอและบุคลากรผู้เชี่ยวชาญดำเนินการตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุของโรคเพื่อใช้เป็นข้อมูลเชิงลึกประกอบการตัดสินใจให้การควบคุม ป้องกันและรักษาโรคด้วยเสมอ ครั้งหน้าจะพูดถึงวิธีการตรวจคร่าวๆ ในแต่ละแบบที่สามารถทำได้ที่ฟาร์มนะคะ

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 




  

 




Farm story

การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์ article
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce