การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ

           

บทความก่อนหน้าได้อธิบายเรื่องการตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์มที่เป็นการขูดผิวหนังไปแล้ว ซึ่งถ้ามีเครื่องมือพร้อมก็สามารถทำได้ไม่ยากเลย ในครั้งนี้มีวิธีตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นอีกแบบ คือ การตัดครีบ ซึ่งสามารถเลือกใช้ทั้ง 2 วิธีนี้สำหรับตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม เพื่อให้ได้ข้อมูลสำหรับประกอบการสืบสวนโรค หรือจะเลือกใช้วิธีใดวิธีหนึ่งก็ทำได้ แต่ในบางครั้งก็สามารถพบได้ว่ากรณีที่ติดเชื้อปรสิตภายนอกในช่วงระยะแรกอาจตรวจไม่พบปรสิตที่บริเวณครีบ กลับตรวจพบได้จากเมือกที่ขูดผิวหนัง ผู้ตรวจต้องพิจารณาข้อมูลแวดล้อมอื่นๆ ประกอบการตัดสินใจตรวจ นอกจากนี้ยังขึ้นอยู่กับความสะดวกของฟาร์มด้วย

การตัดครีบ หรือภาษาอังกฤษเรียกว่า fin clipping นั้นเป็นวิธีที่ทำได้สะดวกใกล้เคียงกับการขูดผิวหนัง ขั้นตอนเริ่มตั้งแต่เตรียมสไลด์แก้วที่สะอาด แล้วหยดน้ำเกลือ/น้ำที่เลี้ยงปลาลงบนสไลด์จำนวน 1-2 หยด แล้วใช้กรรไกรคมตัดปลายครีบออกมาเล็กน้อย นำไปวางลงบนสไลด์แก้วที่สะอาด จากนั้นปิดด้วยแผ่นปิดสไลด์ แล้วนำมาส่องตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ทันที เช่นเดียวกับการขูดผิวหนังในขั้นตอนนี้จะต้องระวังไม่ให้น้ำเกลือที่หยดบนสไลด์แห้ง เพราะอาจทำให้ปรสิตที่ติดอยู่ที่ปลายครีบหลุดออกมาได้

วิธีการตัดครีบจะทำให้เกิดความบอบช้ำต่อผิวหนังปลาน้อยกว่าวิธีการขูดที่ผิวหนังตรงๆ แต่วิธีนี้จะมีข้อจำกัดมากกว่า เพราะว่าครีบที่ตัดออกมามีความหนาเล็กน้อย แปลว่าจะทำให้สไลด์ที่นำมาส่องมีความหนา การตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์อาจตรวจได้ไม่ชัดเจน ผู้ตรวจจะต้องปรับความคมชัดขณะส่องตรวจอยู่เสมอ

การตัดครีบให้ตัดบริเวณปลายครีบหางเพียงขนาดชิ้นเล็กๆ นำมาวางบนสไลด์ที่หยดน้ำเกลือ normal saline (0.85-0.9% NaCl) ปิดด้วยแผ่นปิดสไลด์ และส่องตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ทันที

การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์มเพื่อวินิจฉัยโรคติดปรสิตภายนอกนอกจากจะใช้วิธีตรวจผิวหนังและครีบนอกจากเป็นการแล้ว ยังช่วยให้เกิดการสังเกตรอยโรคที่พบที่ผิวหนังของปลาได้อีกด้วย เช่น จุดเลือดออก ผิวหนังลอกหลุด แผลหลุม เนื้อตาย ครีบที่ฉีกขาด การติดเชื้อปรสิตภายนอกอย่างรุนแรง ทำให้เกิดการอักเสบบริเวณผิวหนัง และปลาผลิตเมือกมากขึ้นจนเห็นผิวหนังลักษณะสีขาวขุ่น

 

อย่างไรก็ตาม การวินิจฉัยโรคติดปรสิตภายนอกควรพิจารณาปัจจัยต่างๆ ที่มาจากสาเหตุอื่น หรือสาเหตุหลักที่ทำให้ปลาป่วย เช่น ความรุนแรงของโรค คุณภาพน้ำเลี้ยงปลา ลักษณะ อาการภายนอก เนื่องจากอาจตรวจพบปรสิตภายนอกจากเมือกของปลาสุขภาพปกติ โดยเฉพาะกรณีที่ตรวจปลาที่เลี้ยงในบ่อดินจะมีโอกาสพบปรสิตที่อาศัยอยู่ตามธรรมชาติได้

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 




  

 




Farm story

การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์ article
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce