การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ

             

การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์มเพื่อวินิจฉัยโรค ได้เล่ากันไปครบถ้วนแล้ว ทั้ง 3 วิธี ก็คือ การขูดผิวหนัง ตัดครีบ ตัดซี่เหงือก การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นดังกล่าวมักใช้สำหรับการตรวจปรสิตภายนอก แต่ยังคงมีวิธีการตรวจสุขภาพปลาเบื้องต้นอีกวิธีหนึ่งที่สามารถทำได้ภายในฟาร์ม ใช้สำหรับการตรวจปรสิตภายในร่างกายปลา ตรวจหาพยาธิ ไข่พยาธิในระบบทางเดินอาหารของปลา คือ วิธีการตรวจอุจจาระ หรือ Fecal examination นั่นเอง ผู้อ่านบางท่านอ่านถึงตรงบรรทัดนี้แล้วอาจแปลกใจว่า มีการตรวจสุขภาพในลักษณะแบบนี้ในปลาด้วย เหมือนกับที่ตรวจในคนเลย ซึ่งวิธีนี้สามารถทำได้ในสัตว์เกือบทุกชนิดเลยนะคะ ซึ่งรวมถึง กุ้งก็สามารถใช้วิธีนี้เพื่อตรวจดูสภาวะสุขภาพทั่วไปได้ด้วย

การตรวจอุจจาระใช้ในการตรวจระบบทางเดินอาหาร ตรวจหาพยาธิและไข่พยาธิ โดยเฉพาะโปรโตซัวและพยาธิตัวกลม  วิธีการเก็บตัวอย่างอุจจาระจากปลาที่ถูกต้องและเหมาะสมจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการตรวจวินิจฉัยอย่างมาก  ผู้ตรวจไม่ควรเก็บตัวอย่างอุจจาระที่ปลาถ่ายทิ้งไว้ในน้ำ ในภาชนะที่ใส่ปลา หรือเก็บอุจจาระจากน้ำในบ่อเลี้ยงปลา เนื่องจากตัวอย่างอุจจาระประเภทนี้ ไม่เหมาะสมสำหรับการนำมาตรวจ เพราะมีโอกาสที่จะปนเปื้อนเชื้อแบคทีเรียหรือโปรโตซัวที่อยู่ในน้ำที่ใช้เลี้ยงปลาได้ ทำให้ผลการวินิฉัยผิดพลาดไป นอกจากนี้จะมีผลต่อการตรวจหาพยาธิและไข่พยาธิด้วย โดยอุจจาระอาจละลายในน้ำทำให้โอกาสที่จะตรวจพบพยาธิหรือไข่พยาธิน้อยลงไป หรือไม่สามารถพบได้เลย ดังนั้น การเก็บตัวอย่างอุจจาระด้วยวิธีการเก็บที่ถูกต้องและเหมาะสมมีผลอย่างมากต่อการวินิจฉัยโรค

 

การเก็บตัวอย่างอุจจาระเพื่อการตรวจวินิจฉัยระบบทางเดินอาหาร ตรวจหาพยาธิและไข่พยาธิ ควรเก็บตัวอย่างอุจจาระจากตัวปลา ผู้ตรวจควรเก็บจากลำไส้ใหญ่ปลา โดยสามารถใช้เทคนิควิธีการวางยาสลบเพื่อจับบังคับปลาให้สงบนิ่งก่อน แล้วจึงค่อยดำเนินการรีดอุจจาระออกมาทางรูทวาร โดยใช้วิธีการบีบคลึงช่องท้องของปลาอย่างเบามือเพื่อไม่ให้ปลาบาดเจ็บ ในบางครั้งที่ดำเนินการวางยาสลบปลาอาจพบได้ว่าอุจจาระจะไหลออกมาจากรูทวารเองโดยที่ไม่ต้องใช้วิธีการบีบคลึงช่องท้องเลย เมื่อได้ตัวอย่างอุจจาระมาแล้วให้เตรียมตัวอย่างอุจจาระสำหรับนำมาส่องตรวจหาความผิดปกติ โดยใช้วิธีการแบบเดียวกับที่ได้เคยอธิบายไปแล้วในการตรวจผิวหนัง ครีบ และซี่เหงือก ซึ่งการตรวจระบบทางเดินอาหารสามารถพบปรสิต พยาธิและไข่พยาธิ โปรโตซัว ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ได้ การตรวจอุจจาระก็เป็นอีกหนึ่งวิธีการตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์มที่จะช่วยประเมินสุขภาวะของปลาในฟาร์มได้นะคะ

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 




  

 




Farm story

เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce