การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา

                  

             

พูดถึงเรื่องยาสลบ ถ้าใครชอบดูละครหรือหนังแนวเกี่ยวกับการแพทย์แล้วน่าจะเคยดูฉากที่มีการใช้ยาสลบในหนังกันบ้าง การใช้ยาสลบในคนมีวิธีการให้อยู่หลายรูปแบบ ทั้งยาสลบแบบที่ฉีดเข้าไปในร่างกายโดยตรง แบบที่ให้ดมผ่านทางระบบหายใจ แบบที่ให้ทานเพื่อให้เริ่มซึมเพื่อนำสลบก่อนเป็นต้น แต่สำหรับการให้ยาสลบในสัตว์น้ำจะพบวิธีให้ได้เพียงรูปแบบเดียวแตกต่างจากในคน ก็คือการใส่ยาสลบผสมลงไปในน้ำที่ปลาอยู่ เป็นการแช่ปลาในยาสลบ หรือ immersion นั่นเอง การให้ยาด้วยวิธีนี้ปลาจะไม่เครียดเนื่องจากไม่ต้องไปจับบังคับ สัมผัสกับตัวปลาโดยตรงตั้งแต่เริ่มต้นปฏิบัติงานกับตัวปลา แต่ยังมีข้อคำนึงถึงตามที่ระบุไว้ในเอกสารข้อบ่งใช้ยา หรือเอกสารกำกับยา 

การปรับระดับความลึกของการสลบสำหรับปลานั้นขึ้นอยู่กับขนาดของยาสลบที่ใช้ ความเข้มข้นของยา ปริมาณการใช้ ระยะเวลาที่แช่ปลาในน้ำผสมยาสลบ เมื่อเริ่มต้นทำการสลบ ยาสลบจะเริ่มออกฤทธิ์ในการกดประสาท หรือ sedation ซึ่งผู้ปฏิบัติงานสามารถจับบังคับ ควบคุมปลาได้ โดยสามารถชั่งน้ำหนัก ขนส่ง ตรวจโรค พิจารณารอบโรคภายนอก เก็บตัวอย่างเมือก ครีบ ฉีดยา หรือผู้ปฏิบัติงานที่เชี่ยวชาญจะสามารถเก็บตัวอย่างเลือดปลาได้ (เจาะเลือด) โดยที่ปลาไม่บาดเจ็บ หากสังเกตจะพบลักษณะพฤติกรรมของปลาที่เปลี่ยนแปลงไป ปลาเริ่มว่ายน้ำช้าลง ไม่เคลื่อนไหว ว่ายน้ำอยู่กับที่เพื่อประคองตัว ไม่ตอบสนองกับสิ่งรอบข้าง การเคลื่อนไหวของแผ่นปิดเหงือกช้าลง 

หากเป็นการสลบที่ลึกมากขึ้นเข้าสู่ระยะสลบ หรือ anesthesia จะสังเกตพบว่าปลาหงายท้อง หรือไม่ว่ายน้ำ สูญเสียการทรงตัว จมลงไปที่ก้นอ่าง ถังหรือภาชนะ ไม่ตอบสนองกับสิ่งรอบข้าง แผ่นปิดเหงือกเคลื่อนไหวช้าลงมาก สำหรับการสังเกตแผ่นปิดเหงือกเป็นกุญแจหนึ่งของความสำคัญในการเฝ้าระวังการทำสลบ แผ่นปิดเหงือกที่ยังขยับอยู่แสดงว่าปลายังคงหายใจอยู่ ถ้าแช่ปลาในยาสลบนานเกินควรจะมีโอกาสที่ปลาจะหยุดหายใจและหยุดการเคลื่อนไหวของแผ่นปิดเหงือกได้

ดังนั้นในระหว่างการทำสลบตั้งแต่เริ่มต้นให้ยาจนกระทั่งสิ้นสุด จะต้องหมั่นสังเกตพฤติกรรมของปลาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อกำหนดระดับความลึกของการสลบ ปรับขนาดการใช้ยาสลบให้สอดคล้องกับงานและสภาวะการสลบของปลาขณะปฏิบัติงาน สำหรับขั้นตอนวิธีการทำสลบทำอย่างไรมาอ่านกันครั้งหน้าค่ะ

 

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 



  

 




Farm story

ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (2)
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (1)
เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce