การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง

                   

             

อย่างที่ให้ข้อมูลไปครั้งก่อนหน้านี้ว่ายาสลบที่ขึ้นทะเบียนกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา อย่างถูกต้องตามกฎหมายในประเทศไทย คือ Aquanes (อะควาเนส) จะยกตัวอย่างการใช้ไว้ในบทความนี้เลย เพื่อให้เห็นภาพ จากบทความก่อนหน้าที่บอกว่ายาสลบที่ใช้สำหรับปลาจะให้สู่ตัวสัตว์ด้วยวิธีการผสมลงไปในน้ำที่ปลาอยู่ หรือ immersion นั่นเอง โดยยาสลบสำหรับสัตว์น้ำควรมีเป็นสารละลายใส กระจายตัวสม่ำเสมอ  ละลายน้ำได้ดี ไม่ทำให้คุณภาพน้ำเปลี่ยนแปลง รวมทั้งควรมีประสิทธิภาพในการช่วยลดการเผาผลาญของปลา และสิ่งสำคัญที่สุดซึ่งขาดไม่ได้เลยคือต้องเป็นยาสลบที่ปลอดภัยทั้งต่อตัวปลาที่ได้รับยาและผู้ใช้ยา ซึ่งสำหรับยาอะควาเนสนั้นจากประสบการณ์ที่เคยใช้กับปลานิล จะมีลักษณะเป็นสารละลายใสๆ สีออกฟ้าและละลายน้ำได้ดี มีประสิทธิภาพในการทำสลบได้ตามวัตถุประสงค์ในการใช้ปฏิบัติงาน

ทุกๆ ครั้งก่อนเริ่มใช้ยาสลบในการวางยาสลบปลาที่ไม่เคยใช้ยาสลบมาก่อนควรต้องทำการทดสอบการใช้ยาสลบกับปลาชนิดนั้นๆ ก่อน โดยเลือกปลามาทดสอบจำนวนหนึ่ง เพื่อสังเกต จดบันทึก ระดับการสลบ ขนาดยาที่เหมาะสมในการใช้สำหรับการปฏิบัติงาน เพื่อให้ทราบถึงพฤติกรรมการสลบ และหาระดับการสลบของปลาแต่ละชนิดได้ เพราะการใช้ยาในขนาดความเข้มข้นสูง หรือการแช่ปลาในน้ำที่ผสมยาสลบนานเกินไปจะทำให้ปลาหยุดการเคลื่อนไหว หยุดหายใจและตายได้

ยาสลบที่นำมาใช้สำหรับการทำงานแต่ละครั้งต้องมีการคำนวณปริมาณที่เหมาะสม มีการเตรียมละลายให้พร้อมสำหรับการใช้งาน

น้ำที่ใช้ผสมยาสลบ และแช่ปลาจะต้องเป็นน้ำที่สะอาด มีค่าคุณภาพน้ำเหมาะสมกับชนิดของปลาที่จะวางยาสลบ มีอุณหภูมิใกล้เคียงกับกับอุณหภูมิน้ำที่ปลาอยู่ก่อนหน้าที่จะวางยาสลบแล้ว ต้องมีการให้อากาศในน้ำอย่างเพียงพอระหว่างการวางยาสลบ

ในการวางยาสลบ แช่ปลาลงไปในน้ำที่ผสมยาสลบ จำนวนปลาที่ใส่ลงไปในอ่างหรือภาชนะที่ต้องการทำสลบต้องไม่หนาแน่นมากเกินไป เพราะจะมีผลกระทบในระหว่างการปฏิบัติงานหลายอย่าง เช่น อาจทำให้ผู้ปฏิบัติงานไม่สามารถสังเกตพฤติกรรมของปลาที่วางยาสลบได้โดยง่าย น้ำที่ใช้ทำสลบมีค่าคุณภาพน้ำเปลี่ยนแปลงไปมากอย่างรวดเร็วทำให้ต้องเปลี่ยนถ่ายน้ำและผสมยาสลบใหม่บ่อยครั้งมากขึ้น อย่างไรก็ตามในระหว่างการทำสลบนอกจากจะสังเกตพฤติกรรมของปลาแล้วควรพิจารณาคุณภาพน้ำระหว่างปฏิบัติงานด้วย ในระหว่างวางยาสลบอาจพบว่ามีการขับถ่ายของเสีย ขับเมือกของปลาปนลงในน้ำ ซึ่งมีผลต่อประสิทธิภาพของยาสลบและการทำสลบได้ หากสังเกตพบว่าระดับการวางยาสลบมีการเปลี่ยนแปลงไปควรต้องพิจารณาเปลี่ยนถ่ายน้ำและใส่ยาใหม่ด้วย

ระหว่างที่ปลาสลบ หรือสงบ ควรควบคุมและบังคับปลาด้วยความนุ่มนวลเพื่อไม่ให้ปลาเกิดความเครียด และทำให้ปลาบอบช้ำน้อยที่สุด ควรหลีกเลี่ยงไม่ให้ปลาโดนแสง หรือมีการกระทบเทือนของร่างกายในระหว่างวางยาสลบ  รวมทั้งในช่วงหลังจากปฏิบัติงานกับตัวปลาเรียบร้อยแล้วและปล่อยให้ปลาฟื้นจากการสลบ เพราะในช่วงเวลานั้นปลาจะมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นภายนอกตัวปลามาก อาจทำให้เกิดความเครียดมีผลต่อสภาวะสุขภาพของปลาตามมาได้ และมีอันตรายต่อผู้ปฏิบัติงานได้เช่นกัน

หลังจากปฏิบัติงานกับตัวปลาเสร็จแล้ว ทำให้ปลาฟื้นด้วยการเปลี่ยนถ่ายปลาสู่น้ำเลี้ยงปลาที่สะอาด ไม่มียาสลบผสมอยู่ อุณหภูมิของน้ำใกล้เคียงกับอุณหภูมิของน้ำระหว่างที่ปลาได้รับยาสลบ ต้องให้ออกซิเจนในน้ำอย่างเพียงพอ สังเกตพฤติกรรมของปลาเหมือนเดิม ซึ่งโดยปกติแล้วจะกินเวลาประมาณ 5-15 นาที จะพบว่าปลาเริ่มว่ายน้ำ ทรงตัวตามปกติ เริ่มหายใจถี่ขึ้นจนเป็นความถี่ตามปกติ หลังจากขั้นตอนนี้ที่มั่นใจแล้วว่าปลาฟื้นจากการวางยาสลบเรียบร้อยดีแล้ว ค่อยปล่อยปลาในบ่อรวมกับปลาตัวอื่นๆ กรณีที่มีการเลี้ยงปลารวมกันนะคะ เท่านี้ก็จบสำหรับเรื่องของวิธีการและข้อควรคำนึงในวางยาสลบปลาค่ะ

 

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 



  

 




Farm story

การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์ article
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce