การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด

 

 

       

    ในบทความคราวก่อนที่พูดถึงเรื่องโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) และการดำเนินการในบริบทโลก เราได้เรียนรู้อะไรบ้างจากการเกิดโรคระบาดใหม่ๆ ???

บทความวันนี้อาจค่อนข้างเข้าใจยากหน่อยแต่อยากให้ลองอ่านแล้วนึกภาพตามกันดูก่อนค่ะ

บทเรียนสำคัญที่ได้จากกรณีที่เกิดโรคอุบัติใหม่ คือ ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งผู้เลี้ยงและหน่วยงานที่รับผิดชอบมีการพัฒนาการดำเนินงานด้านความปลอดภัยทางชีวภาพของสัตว์น้ำ ซึ่งเป็นประโยชน์มากสำหรับการดำเนินการด้านการจัดการสุขภาพสัตว์น้ำในอนาคต

ถ้าพิจารณาลักษณะการเกิดของโรคสัตว์น้ำและการระบาดในมุมมองด้านความปลอดภัยทางชีวภาพจะเห็นว่าพบการเกิดขึ้นของโรคใหม่บ่อยขึ้น ควบคุมและกำจัดเชื้อก่อโรคยากขึ้น มีการแพร่ระบาดของเชื้อโรคอย่างรวดเร็ว และผลกระทบของโรคต่อระบบการเลี้ยงเกิดขึ้นนาน

โดยปัจจัยสำคัญสำหรับการเกิดโรคอุบัติใหม่ก็คือ เชื้อก่อโรคพัฒนาตัวเองให้ก่อโรครุนแรงขึ้นและสามารถย้ายตัวเองไปก่อโรคได้ในสัตว์น้ำหลากหลายชนิด ประกอบกับการเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำในปัจจุบันทำได้ง่ายขึ้น เช่น ไข่ ลูกพันธุ์มีขนาดเล็ก ทั้งที่นำมาเพาะเลี้ยงต่อและที่นำมาบริโภคแค่ขนส่งไปกับรถ กับเครื่องบิน ถ้าหากว่าไม่มีระบบหรือวิธีการตรวจคัดกรองการติดเชื้อในการขนส่งสัตว์น้ำก็จะเพิ่มความเสี่ยงในการแพร่ระบาดของโรคมากขึ้น และนอกจากนี้ การควบคุมและกำจัดเชื้อโรคในรูปแบบการเลี้ยงปัจจุบันทำได้ยากถ้าเลี้ยงในระบบอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ การแพร่ระบาดของเชื้อผ่านทางน้ำเกิดขึ้นได้ง่าย มีสัตว์น้ำที่สามารถนำพาเชื้อโรคได้ระหว่างฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่เลี้ยงในระบบเปิด เมื่อสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นรวมกันก็จะทำให้เกิดความเสียหายในระบบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำได้ยาวนานมากขึ้น แก้ไขยากและปัญหาไม่จบเสียที

ยิ่งในกรณีที่เกิดโรคใหม่ จะพบว่าเรามีข้อมูลเกี่ยวกับโรคอยู่น้อยมาก ซึ่งข้อมูลเกี่ยวกับโรคนั้นจำเป็นมากสำหรับใช้เพื่อประเมินความเสี่ยงและดำเนินมาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพให้สอดคล้องตามการประเมิน ดังนั้น หนึ่งในสิ่งที่ต้องทำอย่างรวดเร็วเพื่อควบคุมปัญหาก็คือ การรวบรวมข้อมูล การแบ่งปันข้อมูลกับผู้มีส่วนได้เสียทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ เพื่อที่จะนำข้อมูลเท่าที่มี ณ ขณะนั้นมาใช้ในการประเมินความเสี่ยงอย่างรวดเร็ว และนำไปกำหนดมาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพเบื้องต้นเพื่อควบคุมแก้ไขปัญหาโรคระบาดในฟาร์มก่อน

อย่างไรก็ตามมาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพที่กำหนดขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาโรคระบาด เช่น การห้ามเคลื่อนย้าย การประกาศการเกิดโรค มักจะก่อให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจ การจัดการที่เกี่ยวข้องเมื่อเกิดโรคต้องดำเนินการตามความจำเป็นเพื่อควบคุมและลดการเกิดโรค และมีการสื่อสารความเสี่ยงกับบุคคลที่เกี่ยวข้องอย่างเหมาะสมทำให้เกิดความเข้าใจในมาตรการการดำเนินงาน สร้างความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นต่อไป นอกจากนี้ ฟาร์มและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านสุขอนามัยสัตว์น้ำควรมีการวางแผนฉุกเฉินล่วงหน้า มีการจัดทำข้อแนะนำ แนวทางในการตอบสนองอัตโนมัติกรณีพบโรคใหม่ๆ มีการรวบรวมข้อมูล เฝ้าระวังการเกิดโรคที่พบได้ทั่วไปอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้พร้อมรับมือกับโรคระบาดหรือโรคอุบัติใหม่ที่อาจเกิดได้ในอนาคต

เรื่องของระบบความปลอดภัยทางชีวภาพไม่ใช่เรื่องที่อยู่ในความรับผิดชอบของฟาร์มเท่านั้นแต่เป็นเรื่องสำคัญที่มีหน่วยงานเข้ามาเกี่ยวข้องหลายระดับเลยค่ะ ไว้ครั้งหน้ามาเล่าสู่กันฟังค่ะ

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 

 



  




Farm story

ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (2)
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (1)
เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce