ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ

  

 

       

   จากครั้งก่อนก็ได้ทราบกันแล้วว่าโรคอุบัติใหม่ โรคระบาดเป็นหนึ่งในภัยคุกคามที่สำคัญต่อความยั่งยืนของอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ สามารถก่อให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรงในทุกระดับได้ เริ่มตั้งแต่เกษตรกรรายเล็ก ผู้ประกอบการขนาดกลาง บริษัทขนาดใหญ่จนถึงเศรษฐกิจของประเทศ

โรคระบาดหลายๆ โรคที่เกิดขึ้นมีผลกระทบเกิดขึ้นมาหลากหลาย อาจมีตั้งแต่พบการตายอย่างรุนแรงและเฉียบพลันจนถึงการตายแบบเรื้อรังไปเรื่อยๆ ในฟาร์มไม่หยุด หรือทำให้สัตว์น้ำเจริญเติบโตช้า ความปลอดภัยทางชีวภาพ หรือ biosecurity เป็นระบบหนึ่งที่ผู้เลี้ยงสัตว์นำมาใช้เพื่อป้องกันและจัดการโรค มีหลายหน่วยงานให้นิยามของคำนี้ไว้ด้วย เช่น องค์การสุขภาพสัตว์โลก (OIE) ให้นิยามไว้ว่า biosecurity หมายถึง ชุดของการจัดการและมาตรการทางกายภาพที่ออกแบบมาเพื่อลดความเสี่ยงของการนำเข้าเชื้อก่อโรค การเกิดขึ้นของเชื้อก่อโรค และการแพร่กระจายของเชื้อก่อโรคภายในฝูงสัตว์น้ำ สำหรับ องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ให้ความหมายว่าเป็นวิธีการเชิงกลยุทธ์ แบบบูรณาการที่ครอบคลุมไปถึงนโยบายและกรอบการกำกับดูแล (รวมถึงเครื่องมือและกิจกรรม) สำหรับการวิเคราะห์และจัดการความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับ มนุษย์ สัตว์ สุขอนามัยพืช และสุขภาพ รวมทั้งความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม

ซึ่งการจัดการขั้นสูงเพื่อพัฒนาให้เกิดความปลอดภัยทางชีวภาพของสัตว์น้ำนั้น เป็นการจัดการความเสี่ยงเชื้อที่ก่อโรคในสัตว์น้ำผ่านกลยุทธ์ แผนการจัดการและมาตรการตั้งแต่ระดับฟาร์ม ระดับบริษัท ระดับประเทศและระหว่างประเทศโดยอาศัยความรับผิดชอบร่วมกันระหว่างภาครัฐและเอกชน ถ้าลองยกตัวอย่างแผนการจัดการและมาตรการจะเห็นว่า

-          ระดับระหว่างประเทศ มีการกำหนดมาตรฐาน ข้อตกลง แนวปฏิบัติที่เป็นสากลจากหน่วยงานระดับระหว่างประเทศ เช่น OIE, FAO, NACA (องค์การข่ายงานศูนย์เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแห่งชาติและแปซิฟิกหรือ Network of Aquaculture Centres in Asia-Pacific) โดยควบคุมการนำเข้าสัตว์น้ำ ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำทั้งแบบแช่แข็งและแปรรูป การจัดการน้ำในการขนส่ง เพื่อป้องกันการเคลื่อนย้ายข้ามแดนของเชื้อก่อโรคซึ่งเกิดขึ้นผ่านทางการค้าสัตว์น้ำระหว่างประเทศ ทำให้มีการรักษาสถานะปลอดโรค หรือสถานะสุขภาพของสัตว์ในภาพรวมระดับระหว่างประเทศ ภูมิภาค

-          ระดับชาติ มีการกำหนดกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับที่เหมาะสมกับแต่ละประเทศและสามารถปฏิบัติได้จริงเพื่อป้องกันโรค ลดการนำเข้าของเชื้อก่อโรค ลดการแพร่กระจายเชื้อในประเทศ ป้องกันการเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำที่ติดเชื้อโรค ข้ามพรมแดน มีระบบการเฝ้าระวังโรคที่กำหนดให้ตรวจเฝ้าระวังหาเชื้อโรค มีห้องปฏิบัติการอ้างอิงเพื่อการวินิจฉัยโรคที่เชื่อถือได้ มีการใช้ยาอย่างถูกต้องและสมเหตุผลโดยสัตวแพทย์ มีการแบ่งเขตทางภูมิศาสตร์เพื่อความคล่องตัวในการจัดการและมีการจัดทำระบบคอมพาร์ตเมนต์ มีการออกใบรับรองสุขภาพสัตว์สำหรับการเคลื่อนย้ายของสัตว์ทั้งภายในประเทศและการนำเข้า มีการรายงานการระบาดของโรค มีแผนการตอบสนองฉุกเฉินและแผนฉุกเฉิน มีข้อกำหนดการไม่อนุญาตให้พ่อแม่พันธุ์สัตว์น้ำบางประเภท

-          ระดับฟาร์มหรือสถานที่เลี้ยง มีการนำความรู้เรื่องการจัดการโรคสัตว์ เชื้อโรคและสิ่งแวดล้อมในการเลี้ยงไปใช้เพื่อ ลดผลกระทบทางเศรษฐกิจเมื่อเกิดโรค ลดความสูญเสียในฟาร์ม สำหรับการจัดทำระบบความปลอดภัยทางชีวภาพระดับฟาร์มต้องพิจารณากำหนดกลยุทธ์ แผนการหรือมาตรการที่แตกต่างกันในแต่ละฟาร์ม เนื่องจากต้องพิจารณาร่วมกับข้อมูลระบบการเลี้ยงที่แต่ละฟาร์มใช้และเชื้อก่อโรคประจำพื้นที่ โดยลักษณะทางพันธุกรรมของพ่อแม่พันธุ์และสถานะสุขภาพก็มีความสำคัญการเลี้ยงให้ประสบความสำเร็จด้วย

เมื่อเกิดโรคขึ้นการตัดสินใจที่จะทำลายสัตว์ทิ้งหรือเลือกที่จะควบคุมโรคต้องอาศัยข้อมูลหลายอย่างประกอบการตัดสินใจ ต้องคำนึงถึงลกระทบทางเศรษฐกิจ ระดับความรุนแรงของโรค ระยะของการเลี้ยง ชนิดของเชื้อโรค โดยผู้เกี่ยวข้องทุกระดับทั้งระหว่างประเทศ ชาติ และฟาร์มเพาะเลี้ยงควรต้องมีส่วนร่วมกันทำงานและพิจารณาความเหมาะสมทั้งในแง่ของความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจและการลงทุนในการจัดทำระบบความปลอดภัยทางชีวภาพเพื่อป้องกันความเสี่ยงของการเกิดโรค

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 

 



  




Farm story

เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ article
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce