เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

     

  จากบทความที่แล้ว เรารู้ว่ามาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพในการเลี้ยงสัตว์น้ำจะต้องถูกนำไปใช้ในทุกระดับ ทั้งระดับนานาชาติ ระดับชาติและระดับฟาร์มจึงจะมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นความรับผิดชอบของทุกคนที่จะต้องทำงานร่วมกันตั้งแต่ผู้ประกอบการเพาะเลี้ยงไปจนถึงหน่วยงานรัฐบาล และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับสุขอนามัยสัตว์ของโลก

สำหรับการเลี้ยงและผลิตปศุสัตว์มีการดำเนินมาตรการเกี่ยวกับระบบความปลอดภัยทางชีวภาพหรือ biosecurity system มานานแล้ว วันนี้มาเล่าคร่าวๆ ว่าเราได้เรียนรู้อะไรบ้าง จากการจัดทำระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระบบการผลิตปศุสัตว์เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการจัดการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำต่อไป

 

ในระดับฟาร์มปศุสัตว์

-          ต้องรู้สถานการณ์โรค

ผู้ประกอบการต้องรู้ว่าฟาร์มมีความเสี่ยงต่อโรคอะไรบ้าง รู้ว่าโรคที่พบได้บ่อยครั้งในพื้นที่มีโรคอะไร จำเป็นต้องทำวัคซีนหรือไม่ ใช้วีคซีนป้องกันโรคใดแบบไหน และมาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพที่กำหนดก็ควรเป็นมาตรการที่ตอบโจทย์โรคที่อยู่ในข่ายที่ต้องระวัง มาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพระดับฟาร์มช่วยป้องกันการระบาดของโรคเข้าฟาร์มได้

-          มีการจัดการฝูงสัตว์

การนำสัตว์ใหม่เข้ามาเลี้ยงในฟาร์มหรือรวมฝูงเป็นเรื่องที่จำเป็นต้องทำในการดำเนินงานฟาร์ม แต่จะต้องระวังอย่างมากเนื่องจากเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดการระบาดของโรคในฟาร์ม ควรจัดหาและทราบแหล่งที่มารวมถึงสถานะทางสุขภาพสุขอนามัยของสัตว์ที่จะนำเข้าฟาร์มด้วย

-          มีการจัดการด้านอาหาร

การจัดหาและการเก็บรักษาอาหารมีความสำคัญ ต้องใช้อาหารที่มีคุณภาพและมาตรฐาน ทราบแหล่งที่มา และมีการเก็บรักษาที่ป้องกันไม่ให้สัตว์พาหะเข้ามากัดแทะภาชนะหรือถุงที่บรรจุอาหารได้

-          มาตรการป้องกันความเสี่ยงจากภายนอก

ความเสี่ยงอื่น ๆ จากภายนอกที่สามารถพบได้ เช่น การแพร่ของเชื้อโรคจากคน ยานพาหนะ รถขนของ รถเข็น อาหารและวัสดุอื่น ๆ และการแพร่เชื้อโรคจากสัตว์พาหะ เช่น สัตว์ป่า หนู นกป่า สามารถจัดการได้โดยมีรั้วรอบพื้นที่เลี้ยง หรือรอบฟาร์ม มีการกำหนดมาตรการควบคุมการเข้าออกของคน ยานพาหนะ และมีการดำเนินมาตรการป้องกันและกำจัดสัตว์พาหะ การจัดการที่ดี การควบคุมและป้องกันการสัมผัสโดยตรงหรือโดยอ้อมระหว่างสัตว์ในฟาร์ม กับ สัตว์พาหะ/สัตว์ป่า/สัตว์นอกฟาร์มสามารถลดความเสี่ยงการเกิดโรคได้

-          สุขอนามัยและสุขลักษณะที่ดีเพื่อการป้องกันโรค

มีกระบวนการทำงานที่ช่วยรักษาสุขอนามัยและสุขลักษณะ เพื่อสร้างนิสัยที่ดีในการทำงานซึ่งส่งผลต่อการป้องกันโรค เช่น การทำความสะอาดและฆ่าเชื้อโรค มีอ่างน้ำยาฆาเชื้อสำหรับจุ่มรองเท้าที่ทางเข้าโรงเรือน มีน้ำยาฆาเชื้อและบริเวณสำหรับทำความสะอาดอุกรณ์ มีการเปลี่ยนชุดก่อนเข้าฟาร์มและเปลี่ยนเป็นรองเท้าบูทที่ใช้ในฟาร์ม ต้องมีนโยบายที่สร้างแรงจูงใจให้ผู้ปฏิบัติงาน มีการอบรม ให้รางวัลผู้ที่ปฏิบัติงานได้ถูกต้อง

 

 

 

ในระดับองค์กรและสมาคม

-          มีแผนการร่วมมือระหว่างฟาร์มและองค์กร/สมาคม เพื่อให้ฟาร์มมีการนำเข้าสัตว์ที่ทราบสถานะของโรค ได้สัตว์ที่มีสุขภาพแข็งแรง เช่น พ่อแม่พันธุ์ปลอดโรค สัตว์ที่มีพันธุกรรมต้านทานโรค

-          มีแผนการควบคุม/กำจัดโรค เพื่อสร้างความเชื่อมั่นเกี่ยวกับสถานการณ์ของโรคในพื้นที่ว่าสามารถควบคุมและกำจัดได้ ทำวัคซีน

-          มีการเพิ่มระดับของระบบความปลอดภัยทางชีวภาพ เช่น การจัดทำระบบ Compartment ในการเลี้ยงไก่เนื้อ

-          มีผู้ประสานงานภายในพื้นที่หรือภูมิภาค ทำหน้าประสานงานกับฟาร์มและหน่วยงานภาครัฐในการควบคุมหรือกำจัดโรค

-          ร่วมมือกับภาครัฐในการควบคุมโรคที่จะเป็นประโยชน์ทั้งในระดับประเทศและระดับฟาร์ม

-          ร่วมกับภาครัฐในการให้ข้อมูลเพื่อกำหนดนโยบายการนำเข้าที่มีผลต่อสถานะสุขภาพสัตว์ในประเทศที่สอดคล้องกับมาตรฐานของ OIE

 

 

 

ในระดับรัฐบาลและองค์กรระหว่างประเทศ

-          มีการวิเคราะห์ความเสี่ยงสินค้าปศุสัตว์ทั้งมีชีวิตและผลิตภัณฑ์จากปศุสัตว์ที่จะนำเข้า เพื่อกำหนดนโยบาย มาตรการควบคุมการนำเข้า แผนการควบคุม/กำจัดโรคหรือเชื้อก่อโรค

-          เป็นหน่วยงานที่ต้องเป็นผู้นำในการควบคุมและกำจัดโรคสัตว์สู่คน หรือโรคที่มีผลกระทบสำคัญทางเศรษฐกิจ

-          มีการจัดทำข้อมูลและรายงานสถานะของโรคระบาดในประเทศ

-          มีการกำหนดมาตรการในภาวะฉุกเฉิน เพื่อจัดการกับการระบาดของโรคที่สำคัญ โดยคำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศ

 

มาตรการด้านความปลอดภัยทางชีวภาพนั้นสามารถทำได้ทั้งในปศุสัตว์และสัตว์น้ำ และมีความคล้ายคลึงกันระหว่างทั้ง 2 ภาคส่วนการผลิต การดำเนินการตามระบบความปลอดภัยทางชีวภาพนั้นไม่ซับซ้อน แต่ต้องทำอย่างต่อเนื่อง จึงจำเป็นจะต้องสร้างความเข้าใจร่วมกันระหว่างผู้ปฏิบัติงาน สร้างแรงจูงใจและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของบุคลากร เพื่อให้เกิดระบบที่มั่นคงและยืนยาวซึ่งเป็นประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมการผลิตปศุสัตว์และสัตว์น้ำต่อไป

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 

 



  




Farm story

ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (2)
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (1)
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce