ยกระดับ from farm-to-table ด้วยสี่เสาหลักด้านคุณภาพ
ReadyPlanet.com
ยกระดับ from farm-to-table ด้วยสี่เสาหลักด้านคุณภาพ

  

 หลายปีที่ผ่านมานอกจากการเพิ่มขึ้นของประชากรโลกอย่างต่อเนื่องและพฤติกรรมการบริโภคที่เปลี่ยนไป คนหันมาบริโภคโปรตีนจากสัตว์น้ำมากขึ้น ทำให้อุตสาหกรรมการเลี้ยงสัตว์น้ำและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องมีการขยายตัวและพัฒนาอย่างรวดเร็ว แต่เมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมปศุสัตว์อื่นๆ จะเห็นว่าอุตสาหกรรมการเลี้ยงสัตว์น้ำยังมีปัจจัยที่ต้องเร่งส่งเสริมเพื่อสนับสนุนการขยายตลาด ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มความพึงพอใจของผู้บริโภค กลยุทธทางการตลาด ความปลอดภัยอาหารและความยั่งยืน สิ่งเหล่านี้ช่วยผลักดันให้เกิดระบบการจัดการคุณภาพขึ้น ซึ่งระบบนี้ช่วยลดผลกระทบจากความเสียหายของสินค้าหรือการปนเปื้อนระหว่างการผลิตและขนส่ง หัวใจหลักของระบบการจัดการคุณภาพ ประกอบด้วย (1) การคงไว้ซึ่งความสดใหม่ (2) ความปลอดภัย (3) การตามสอบ และ (4) ผลผลิตเป็นของจริงของแท้ โดยวิธีปฏิบัติสามารถหาอ่านได้จากเอกสารมาตรฐานที่เกี่ยวกับระบบการจัดการคุณภาพ ซึ่งจะช่วยยืนยันความปลอดภัยและความมีคุณภาพต่อประเทศคู่ค้าได้ รวมถึงเพิ่มมูลค่าสินค้าอีกด้วย อธิบายเรื่องสี่เสาหลักด้านคุณภาพเพิ่มเติมเพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้นประมาณนี้

-     การคงไว้ซึ่งความสดใหม่ (freshness) หมายถึง ผลิตผลจากสัตว์น้ำต้องมีลักษณะใกล้เคียงกับสภาพหลังจับสัตว์น้ำขึ้นมาจากแหล่งที่เลี้ยง โดยใช้การประเมินคุณภาพสัตว์น้ำด้วยประสาทสัมผัส การตรวจคุณสมบัติทางเคมีและกายภาพ และการปนเปื้อนของจุลินทรีย์ จะมีวิธีปฏิบัติยังไงสามารถดูรายละเอียดได้จากเอกสารมาตรฐานสินค้าเกษตร เรื่อง การปฏิบัติที่ดีในการดูแลรักษาหลังการจับสัตว์น้ำ ซึ่งมีเนื้อหาครอบคลุมข้อกำหนดการปฏิบัติที่ดีในการดูแลรักษาสัตว์น้ำ ตั้งแต่หลังการจับ การขนส่งสัตว์น้ำจนถึงการส่งมอบเพื่อรักษาคุณภาพรวมทั้งความปลอดภัยของสัตว์น้ำให้เหมาะสมสำหรับการนำไปบริโภคหรือแปรรูปเพื่อเป็นอาหารต่อไป นอกจากนี้ยังมีเทคโนโลยีบรรจุภัณฑ์มาช่วยในการรักษาสภาพให้สดใหม่อีกด้วย

-     ความปลอดภัย (safety) หมายถึง ผลิตผลจากสัตว์น้ำต้องปลอดภัยต่อการบริโภค ต้องมีระดับการปนเปื้อนของโลหะหนัก ยาฆ่าแมลง สารเติมแต่ง สารรักษาสภาพ ไม่เกินกว่าระดับที่กำหนด และปราศจากเชื้อก่อโรค เช่น เชื้อแบคทีเรีย Salmonella, Vibrio หรือพยาธิ Anisakis รวมถึงไม่มีความเสี่ยงต่ออันตรายทางกายภาพ เช่น ก้าง โลหะ และไม่เสื่อมสภาพ ซึ่งวิธีการปฏิบัติที่ดีสามารถอ่านเพิ่มเติมได้จากเอกสารมาตรฐานสินค้าเกษตร เรื่อง หลักปฏิบัติสําหรับสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตวน้ำ เล่ม 1: ข้อกําหนดทั่วไป ซึ่งมีเนื้อหาครอบคลุมระบบการเลี้ยง การจับสัตว์น้ำ การแปรรูปเบื้องต้น ตลอดจนการขนส่งและการจัดเก็บ

-     การตามสอบ (traceability) หมายถึง การติดตามที่มาและที่ไปของสินค้าตามขั้นตอนการผลิต การจัดการ การแปรรูป และการจำหน่าย เป็นประโยชน์ในการตรวจสอบหาสาเหตุที่เกี่ยวข้องในกรณีที่สินค้ามีข้อบกพร่องหรือถูกตีกลับ เพื่อให้การตามสอบเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพควรมีการจัดเก็บข้อมูลที่ดี มีการออกแบบวิธีการตามสอบ บ่งชี้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องในขั้นตอนต่างๆ และในรายละเอียดของการปฏิบัติเรื่องนี้สามารถดูรายละเอียดได้จากเอกสารมาตรฐานสินค้าเกษตร เรื่อง การตามสอบสินค้าเกษตรและอาหาร: หลักการและแนวทางสำหรับการออกแบบระบบ การตามสอบและการนำไปปฏิบัติ

-          ผลผลิตเป็นของจริงของแท้ หรือ การคงความจริงของผลิตผลไว้ (authenticity) หมายถึง การยืนยันว่าผลิตผลสัตว์น้ำมีลักษณะตามที่เป็นจริง ไม่ให้ข้อมูลที่เป็นเท็จเพื่อปกป้องประเด็นทางการค้า มีการติดฉลากที่ถูกต้อง มีการอนุรักษ์สัตว์น้ำที่กำลังจะสูญพันธุ์และดำเนินการปฏิบัติตามขั้นตอนศุลกากร

การปฏิบัติตามหลักการด้านระบบคุณภาพเหล่านี้จะเป็นประโยชน์ในการเพิ่มศักยภาพการค้าและการส่งออกสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์ ถึงแม้จะมีขั้นตอนต่างมากมายในรายละเอียดแต่ก็ช่วยส่งเสริมความปลอดภัยของผู้บริโภคและภาพลักษณ์ของอุตสาหกรรมสัตว์น้ำไทยเช่นกัน

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 

 



  




Farm story

แมงดากับงานด้านการแพทย์
คาเวียร์ ไข่จากปลาที่ใกล้สูญพันธุ์
การตรวจโรคทางห้องปฏิบัติการและการนำไปใช้
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (2)
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (1)
ระบบข้อมูลสุขภาพสัตว์โลก
น้ำปลา ความอร่อยจากอดีตสู่ยุคใส่ใจสุขภาพ
โรคอุบัติใหม่ในสัตว์น้ำของประเทศไทยในอดีต
โรคอุบัติใหม่ไม่ไกลตัว Novel Coronavirus
เรื่องกุ้งกับโปรไบโอติก (2)
ความสำคัญของการรายงานการระบาดของโรคกับสุขภาพสัตว์น้ำ
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (2)
คู่มือป้องกัน โรคโควิด-19
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (1)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (2)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (1)
มาตรฐานด้านสุขภาพสัตว์น้ำ องค์การสุขภาพสัตว์โลก OIE
OIE องค์การสุขภาพสัตว์โลก ตอนที่ 2
OIE องค์การสุขภาพสัตว์โลก ตอนที่ 1
เรื่องกุ้งกับโปรไบโอติก
การใช้โปรไบโอติกในการเลี้ยงกุ้ง: สิ่งแวดล้อม
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ ในอีก 30 กว่าปีข้างหน้า ภาค 2
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ ในอีก 30 กว่าปีข้างหน้า ภาค 1
การพัฒนาสายพันธุ์ต้านทานโรค: โรคติดเชื้อไวรัสจุดขาวหรือ White Spot Syndrome Virus ในกุ้งกุลาดำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มปลานิล: การพัฒนาสายพันธุ์
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (2)
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (1)
เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce