ทำไมสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์จึงไม่มีรายงานความเสี่ยงต่อไวรัส COVID-19
ReadyPlanet.com
ทำไมสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์จึงไม่มีรายงานความเสี่ยงต่อไวรัส COVID-19

               

สืบเนื่องจากการระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา หรือโรค Covid-19 ในเมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน ที่มีการสืบสวนโรคแล้วพบว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่มีประวัติการเดินทางไปตลาดค้าสัตว์น้ำมีชีวิตเมื่อช่วงเดือนธันวาคม 2562  ทำให้มีหลายคนตั้งข้อสังเกตและมีความสงสัยเกี่ยวกับความปลอดภัยของสินค้าสัตว์น้ำ ว่าปลอดภัยต่อเชื้อไวรัสโคโรนา หรือโรค Covid-19 ในประเด็นข้อกังวลนี้ของประชาชนทั่วไปนั้น หน่วยงานองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ หรือ Food and Agriculture Organization (FAO) ได้มอบหมายให้ผู้ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องอาหารปลอดภัย เช่น สัตวแพทย์ และผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพสัตว์น้ำดำเนินการรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องทั้งหมด เพื่อจะค้นหาคำอธิบายต่อข้อสังเกตและความสงสัยดังกล่าวให้ชัดเจน

โรค Covid-19 มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส Severe  acute  respiratory  syndrome  coronavirus  2 (SARS-CoV-2) จัดอยู่ในวงศ์ Coronavirida สกุล Betacoronavirus ซึ่งที่ผ่านมามีการพบรายงานการเกิดโรคจากไวรัสสกุลนี้ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเท่านั้น ยังไม่พบการเกิดโรคในสัตว์น้ำและสัตว์เลือดเย็น โดยมีเหตุผลดังนี้

(1) ปอดเป็นเนื้อเยื่อเป้าหมายของเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 แต่สำหรับสัตว์น้ำส่วนใหญ่จะไม่มีปอด การแลกเปลี่ยนออกซิเจนที่เกิดขึ้นเป็นการแลกเปลี่ยนออกซิเจนทางเหงือก ปลาจึงจัดเป็นสัตว์ไม่ไวรับต่อโรค

(2) การที่ไวรัสจะเข้าสู่เซลล์ของกุ้ง หรือ host ได้จะต้องมีการจับกับตัวรับบนผิวเซลล์ (cellular receptors) เพื่อจะทำการเพิ่มจำนวนต่อไป โดยพบว่า angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) ซึ่งเป็นโปรตีนส่วนประกอบของ receptor มีบทบาทสำคัญในกลไกที่ไวรัสใช้เข้าสู่เซลล์ ทั้งนี้ ACE2 ของคนมีความแตกต่างจากของปลาและสัตว์น้ำอื่นๆ มาก ทำให้ไวรัสไม่สามารถเข้าไปเข้าสู่เซลล์และเพิ่มจำนวนในสัตว์น้ำได้

(3) ในเซลล์ของสัตว์น้ำมีสารและเอ็นไซม์ที่ไม่เอื้อต่อการเพิ่มจำนวนของไวรัส แตกต่างจากเซลล์ของคนที่มีเอ็นไซม์ที่ไวรัสสามารถนำไปใช้ในกระบวนการคัดลอก เพิ่มจำนวน แปลรหัสพันธุกรรม เชื้อสามารถนำไปใช้เพิ่มจำนวนได้  

จากเหตุผลดังกล่าวเป็นข้อมูลเบื้องต้นที่สนับสนุนว่าทำไมสัตว์น้ำจึงไม่ได้เป็นสาเหตุหลักของการแพร่กระจายโรค Covid-19 ไปสู่คน และการได้รับไวรัสผ่านทางการบริโภคสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำถือว่ามีความเสี่ยงต่ำมาก อย่างไรก็ตาม ผู้บริโภคไม่ควรมองข้ามการปนเปื้อนของไวรัสไปสู่ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ ซึ่งปัจจัยเสี่ยงในการปนเปื้อน ประกอบด้วย การที่ผู้มีเชื้อไปสัมผัสอาหารโดยไม่มีการรักษาสุขลักษณะและละลองจากการพูด การไอ จาม นอกจากนี้ ปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลว่าไวรัสจะคงอยู่ในผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำได้นานเท่าไหร่ สำหรับไวรัส SARS-CoV-2 มีคุณสมบัติที่ไม่ทนต่อความร้อนและจะถูกทำลายเมื่ออาหารนั้นได้รับการปรุงสุกที่อุณหภูมิมากกว่า 70 °C                        

สำหรับผู้บริโภคเพื่อให้มั่นใจได้ว่าการรับประทานสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์มีความปลอดภัยจากโรค Covid-19 ควรเลือกซื้ออาหารที่มีการเตรียมและการปรุงอย่างถูกสุขลักษณะและมีมาตราการทางด้านความปลอดภัยอาหาร อย่าลืมล้างมือทุกครั้งก่อนและหลังสัมผัสสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์ สำหรับแนวปฏิบัติในการลดความเสี่ยงของไวรัส SARS-CoV-2 ในระบบการผลิตสามารถสืบค้นรายละเอียดได้จากมาตรฐานของโคเด็กซ์ เช่น มาตรฐานเกี่ยวกับเรื่องหลักสุขลักษณะอาหาร (General Principles of Food Hygiene, CXC 1- 1969) และการควบคุมไวรัสในอาหาร (Guidelines for the Application of General Principles of Food Hygiene to the Control of Viruses in Food (CXG 79-2012).  เพื่อประโยชน์ของผู้ที่เกี่ยวข้องจะนำสามารถไปใช้ประโยชน์ต่อไปได้

 

ที่มา Viewpoint: SARS-CoV-2 (The Cause of COVID-19 in Humans) is Not Known to Infect Aquatic Food Animals nor Contaminate Their Products: https://doi.org/10.33997/j.afs.2020.33.1.009

 

 

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 



  




Farm story

ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การวางแผนการขนส่ง (1)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (2)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (1)
“อาหารปลอดภัย” “สิ่งแวดล้อม” “สวัสดิภาพสัตว์” กับการเลี้ยงสัตว์ปัจจุบัน
เศรษฐกิจชีวภาพ-เศรษฐกิจหมุนเวียน-เศรษฐกิจสีเขียว Bio-Circular-Green Economy : ภาคการเกษตร
การให้ probiotic ชนิด Bacillus cereus และ Bacillus subtilis ผสมอาหารปลานิล ที่มีผลต่ออัตราการเจริญเติบโต สุขภาพของลำไส้ และความต้านทานต่อการติดเชื้อ Streptococcus agalactiae
การใช้ probiotics prebiotics และ synbiotics ในปลานิล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเจริญเติบโต และการป้องกันการติดเชื้อ Aeromonas hydrophila
ปลานิลและซินไบโอติก
ปลาเทราต์กับซินไบโอติก
การฆ่าเชื้อโรคอุปกรณ์ส่วนตัว และน้ำ
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (3)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
วัคซีน Covid-19 หนึ่งในวิธีป้องกันโรค
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรคกรณีฉุกเฉิน และการเลือกใช้สารฆ่าเชื้อ
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรค ในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์
ซินไบโอติกกับแบคทีเรียประจำถิ่นในลำไส้กุ้งกุ้ง
ซินไบโอติกกับภูมิคุ้มกันของกุ้ง
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
คำแนะนำสำหรับการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อบนพื้นผิวไข่ปลาแซลมอน
การประเมินโปรไบโอติก
การควบคุมเพศในสัตว์น้ำผ่านการจัดการชุดโครโมโซม
แอบดูจีนเลี้ยงกุ้งกับโปรไบโอติก
ทำความรู้จัก…เปปไทด์ต้านจุลชีพ
โลกยุค 4.0 กับการเฝ้าระวังโรค
วิเคราะห์ข่าว หมู ไก่
อาหารสัตว์และเรื่องของสารพิษจากเชื้อรา
ซินไบโอติก (Synbiotics) สำหรับสัตว์น้ำ
ระบบนิเวศของแบคทีเรียในบ่อกุ้งกับโปรไบโอติก
น้องใหม่ตัวร้ายไวรัสในกุ้ง Decapod Iridescent Virus 1 (DIV1)
ต้านวิบริโอด้วยโปรไบโอติก
ก้งุ โปรไบโอติก การเจริญเติบโต การย่อยอาหาร
แมงดากับงานด้านการแพทย์
คาเวียร์ ไข่จากปลาที่ใกล้สูญพันธุ์
การตรวจโรคทางห้องปฏิบัติการและการนำไปใช้
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (2)
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (1)
ระบบข้อมูลสุขภาพสัตว์โลก
น้ำปลา ความอร่อยจากอดีตสู่ยุคใส่ใจสุขภาพ
โรคอุบัติใหม่ในสัตว์น้ำของประเทศไทยในอดีต
โรคอุบัติใหม่ไม่ไกลตัว Novel Coronavirus
เรื่องกุ้งกับโปรไบโอติก (2)
ความสำคัญของการรายงานการระบาดของโรคกับสุขภาพสัตว์น้ำ
ยกระดับ from farm-to-table ด้วยสี่เสาหลักด้านคุณภาพ
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (2)
คู่มือป้องกัน โรคโควิด-19
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (1)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (2)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (1)
มาตรฐานด้านสุขภาพสัตว์น้ำ องค์การสุขภาพสัตว์โลก OIE
OIE องค์การสุขภาพสัตว์โลก ตอนที่ 2
OIE องค์การสุขภาพสัตว์โลก ตอนที่ 1
เรื่องกุ้งกับโปรไบโอติก
การใช้โปรไบโอติกในการเลี้ยงกุ้ง: สิ่งแวดล้อม
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ ในอีก 30 กว่าปีข้างหน้า ภาค 2
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ ในอีก 30 กว่าปีข้างหน้า ภาค 1
การพัฒนาสายพันธุ์ต้านทานโรค: โรคติดเชื้อไวรัสจุดขาวหรือ White Spot Syndrome Virus ในกุ้งกุลาดำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มปลานิล: การพัฒนาสายพันธุ์
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (2)
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในโรงเพาะฟักลูกกุ้ง: ประโยชน์/ต้นทุน (1)
เรียนรู้ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในการผลิตปศุสัตว์เพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในระดับต่างๆ
การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce