อาหารสัตว์และเรื่องของสารพิษจากเชื้อรา
ReadyPlanet.com
อาหารสัตว์และเรื่องของสารพิษจากเชื้อรา

                  

เมื่อเร็วๆ นี้หมอได้มีโอกาสไปออกพื้นที่พบปะผู้ประกอบการที่เลี้ยงจิ้งหรีด และสังเกตว่าการเลี้ยงจิ้งหรีดเดี๋ยวนี้เขาก็มีอาหารสำเร็จรูปทำขายกันอยู่หลายเจ้านะคะ ผู้ประกอบการแต่ละรายก็มีวิธีเก็บรักษาอาหารสัตว์แตกต่างกันไป ตามความสะดวกและศักยภาพของแต่ละฟาร์ม ก็พบว่ามีหลายที่เหมือนกันที่ต้องช่วยให้คำแนะนำปรับปรุงเรื่องที่เก็บอาหารสัตว์ให้เหมาะสมมากกว่าที่เป็นอยู่ปัจจุบัน ประเด็นของบทความนี้อยู่ที่ว่าช่วงนี้ฝนตกทั่วทุกพื้นที่ ถ้าเราเก็บอาหารสัตว์ไม่ดี เจอกับความชื้นเข้าก็จะมีผลทำให้อาหารสัตว์ที่เก็บไว้เสื่อมสภาพและเป็นเชื้อราได้ง่าย แน่นอนว่าถ้าหากเราไม่ได้ตรวจสอบสภาพของอาหารเบื้องต้นก่อนเอาไปใช้เลี้ยงสัตว์ให้ดีแล้วละก็ จะมีผลเสียต่อสุขภาพสัตว์แน่นอนค่ะ แถมยังทำให้ผู้เลี้ยงเสียค่าใช้จ่ายในการซื้ออาหารมาทดแทนอาหารที่ขึ้นราอีกด้วยนะคะ

เคยเขียนกันให้อ่านมาบ้างแล้วในเรื่องเกี่ยวกับอาหารสัตว์และคุณภาพอาหารสัตว์ รวมถึงการเก็บรักษาอาหารสัตว์ซึ่งต้องเก็บไว้ในที่ที่สามารถป้องกันการปนเปื้อนและเสื่อมสภาพของอาหารสัตว์ได้ อาหารสัตว์เป็นปัจจัยสำคัญมากที่จะส่งผลต่อสุขภาพของสัตว์ และมีผลต่อผลผลิตที่ปลายทางของการเลี้ยงเมื่อถึงระยะจับขาย วัตถุดิบอาหารสัตว์ที่เป็นแหล่งโปรตีนมีหลายชนิด ทั้งนี้ นอกจากปลาป่นที่มีราคาสูงแล้ว ยังมีการนำผลิตภัณฑ์ผลพลอยได้จากสัตว์หรือประมง (by-products) แมลง (insect meals) สาหร่ายขนาดใหญ่ (macro-algae meals)  หรือโปรตีนเซลล์เดียว (single-cell protein) มาใช้เป็นโปรตีนอื่นแทนปลาป่น แต่แหล่งโปรตีนทดแทนที่นิยมมากที่สุด คือ โปรตีนที่มาจากพืช (plant-based meals) ถึงแม้ว่า plant-based meals เป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ที่หาง่าย มีปริมาณการผลิตมาก และราคาไม่แพง แต่ก็อาจพบสารพิษจากพืชซึ่งเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติได้ เช่น ไซยาไนด์ แทนนิน ซาโปนิน ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพปลาและกุ้งได้ นอกจากนี้ยังมีข้อพึงระวังเกี่ยวกับสารพิษจากเชื้อรา (mycotoxin) ในวัตถุดิบอาหารสัตว์ที่ได้มาจากพืชอีกด้วย แม้ว่าพิษจาก mycotoxin ในสัตว์น้ำจะไม่ทำให้แสดงอาการป่วยหรือมี biomarker ชัดเจนเท่าสัตว์บก แต่อุตสาหกรรมสัตว์น้ำก็ควรมีความตระหนักในเรื่องดังกล่าวเพิ่มขึ้น 

ที่ผ่านมามีการศึกษาและรายงานเกี่ยวกับ mycotoxin ที่ตรวจพบได้ในอาหารสัตว์น้ำ เช่น aflatoxin และ ochratoxin A ซึ่งเกิดจากเชื้อรา Aspergillus spp. และ Penicillium spp. ที่พบมากในเมล็ดฝ้ายหรือถั่วที่เก็บรักษาไม่ดีช่วงหลังการเก็บเกี่ยว ในขณะที่เชื้อรา Fusarium spp. จะสร้าง Fusarium mycotoxin Type B และ A, trichothecenes และ fumonisins ในช่วงก่อนการเก็บเกี่ยว นอกจากนี้ยังพบ deoxynivalenol (DON), zeralenone (ZEN), cyclopiazonic acid (CPA) และ vomitoxin อีกด้วย ถ้าปลาได้รับสารพิษจากเชื้อรา อาจสามารถพบอาการป่วยของปลาที่เกิดจาก aflatoxin ประกอบด้วย โตช้า เลือดจาง ความผิดปกติของระบบการแข็งตัวของเลือดเนื่องจากตับถูกทำลาย เกิดแผลช้ำได้ง่าย ภูมิคุ้มกันต่ำ และมีอัตราการตายเพิ่มขึ้น พิษจาก ochratoxin A ทำให้เกิดเนื้อตายที่ตับและไต มักพบปัญหา CPA ในปลาดุก ทำให้เกิดเนื้อตายที่กระเพาะ และ vomitoxin ทำให้โตช้าและอัตราการแลกเนื้อหรือ FCR ไม่ดี 

ปัญหาจาก mycotoxin มีผลต่อสุขภาพและสวัสดิภาพสัตว์ และยังมีผลครอบคลุมไปถึงคุณภาพของสัตว์น้ำที่ขายในท้องตลาดและสุขภาพของผู้บริโภคด้วย หลายประเทศมีการกำหนดระเบียบปฏิบัติเพื่อควบคุมปริมาณ mycotoxin ในอาหารสัตว์ มีการเผยแพร่แนวทางการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับพืชอาหารสัตว์ตั้งแต่ก่อนเก็บเกี่ยวไปจนถึงการดูแลหลังการเก็บเกี่ยว เพื่อให้สามารถลดปัญหาเรื่อง mycotoxin ในอาหารสัตว์ได้ นอกจากนี้ยังมีการตรวจอาหารสัตว์น้ำเบื้องต้น หรือสุ่มส่งตัวอย่างอาหารสัตว์ไปวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการเพื่อให้มั่นใจว่าไม่มีการปนเปื้อนของ mycotoxin ในอาหารสัตว์ที่ส่งผลต่ออัตราการเจริญเติบโตและผลิตผลสุดท้ายที่ได้จากสัตว์น้ำ รวมถึงความปลอดภัยของผู้บริโภค 

อ่านจบแล้วอย่าลืมสังเกตที่เก็บอาหารสัตว์ของท่านกันนะคะ ว่ายังโอเคอยู่รึเปล่า

ที่มา:

Gonçalves, R.A., Schatzmayr, D., Albalat, A. and Mackenzie, S. (2018), Mycotoxins in aquaculture: feed and food. Rev Aquacult, 12: 145-175. doi:10.1111/raq.12310

http://www.fao.org/3/T0700E/T0700E07.htm

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 



  




Farm story

งานวิจัย ขิง กับ ยากำจัดวัชพืช
โปรไบโอติกแบบ multi-species
ขมิ้นชันในอาหารปลานิล
อาหารสัตว์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ปลาเสมือนจริงทดแทนการใช้สัตว์ทดลอง
การใช้สมุนไพรเป็นยาสลบกับปลาเรนโบว์เทราต์
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (3/3)
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (2/3)
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (1/3)
ความสัมพันธ์ของพยาธิตืดในปลากับแบคทีเรียตัวร้าย
โปรตีนจากเคยและการเลี้ยงกุ้ง
Nutraceuticals และการรักษาโรค AGD ในปลาแซลมอน
การป้องกันดีกว่าการรักษา วัคซีนคุณภาพ หยุดการระบาดของโรคสัตว์
nanobubbles และการเพาะเลี้ยงกุ้ง
nanobubbles
Black soldier fly แหล่งโปรตีนย่อยง่ายในอาหารสัตว์น้ำ #2
Black soldier fly แหล่งโปรตีนย่อยง่ายในอาหารสัตว์น้ำ #1
ยีสต์ทำขนมปังกับโปรไบโอติก
จุลินทรีย์ในลำไส้ปลา
ผลกระทบของ Covid19 ต่อตลาดปลาเทอร์บอตและคาเวียร์ของสหภาพยุโรป
โปรตีนทางเลือกกับปัญหาโรค EMS ในการเลี้ยงกุ้ง
"แมลงกับอุสาหกรรมอาหารสัตว์เลี้ยง"
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #10
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #9
การสนับสนุนความยั่งยืนในการประมง
กระแสความต้องการประมงยั่งยืน โอกาสและความท้าทายสำหรับปลานิล
African swine fever
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #8
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #7
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #6
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #5
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #4
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #3
พืชสมุนไพรกับสุขภาพปลา
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #2
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #1
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE
ปลาแซลมอน ในอาร์เจนตินา
โปรตีนทางเลือก
กลยุทธ์ในการขับเคลื่อนประชาคมระหว่างประเทศในการพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำ และสวัสดิภาพสัตว์น้ำของ OIE
ความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับสุขภาพสัตว์ของ OIE
อาหารในโลกอนาคต
โปรไบโอติก Bacillus pumilus กับวิบริโอ
probiotic กับสารสกัดอินทผลัม
การยึดเกาะของโปรไบโอติก
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่งและเรื่องที่ควรทำหลังขนส่ง
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การวางแผนการขนส่ง (2)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การวางแผนการขนส่ง (1)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (2)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (1)
“อาหารปลอดภัย” “สิ่งแวดล้อม” “สวัสดิภาพสัตว์” กับการเลี้ยงสัตว์ปัจจุบัน
เศรษฐกิจชีวภาพ-เศรษฐกิจหมุนเวียน-เศรษฐกิจสีเขียว Bio-Circular-Green Economy : ภาคการเกษตร
การให้ probiotic ชนิด Bacillus cereus และ Bacillus subtilis ผสมอาหารปลานิล ที่มีผลต่ออัตราการเจริญเติบโต สุขภาพของลำไส้ และความต้านทานต่อการติดเชื้อ Streptococcus agalactiae
การใช้ probiotics prebiotics และ synbiotics ในปลานิล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเจริญเติบโต และการป้องกันการติดเชื้อ Aeromonas hydrophila
ปลานิลและซินไบโอติก
ปลาเทราต์กับซินไบโอติก
การฆ่าเชื้อโรคอุปกรณ์ส่วนตัว และน้ำ
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (3)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
วัคซีน Covid-19 หนึ่งในวิธีป้องกันโรค
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรคกรณีฉุกเฉิน และการเลือกใช้สารฆ่าเชื้อ
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรค ในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์
ซินไบโอติกกับแบคทีเรียประจำถิ่นในลำไส้กุ้งกุ้ง
ซินไบโอติกกับภูมิคุ้มกันของกุ้ง
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
คำแนะนำสำหรับการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อบนพื้นผิวไข่ปลาแซลมอน
การประเมินโปรไบโอติก
การควบคุมเพศในสัตว์น้ำผ่านการจัดการชุดโครโมโซม
แอบดูจีนเลี้ยงกุ้งกับโปรไบโอติก
ทำความรู้จัก…เปปไทด์ต้านจุลชีพ
โลกยุค 4.0 กับการเฝ้าระวังโรค
วิเคราะห์ข่าว หมู ไก่
ซินไบโอติก (Synbiotics) สำหรับสัตว์น้ำ
ระบบนิเวศของแบคทีเรียในบ่อกุ้งกับโปรไบโอติก
ทำไมสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์จึงไม่มีรายงานความเสี่ยงต่อไวรัส COVID-19
น้องใหม่ตัวร้ายไวรัสในกุ้ง Decapod Iridescent Virus 1 (DIV1)
ต้านวิบริโอด้วยโปรไบโอติก
ก้งุ โปรไบโอติก การเจริญเติบโต การย่อยอาหาร
แมงดากับงานด้านการแพทย์
คาเวียร์ ไข่จากปลาที่ใกล้สูญพันธุ์
การตรวจโรคทางห้องปฏิบัติการและการนำไปใช้
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (2)
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (1)
ระบบข้อมูลสุขภาพสัตว์โลก
น้ำปลา ความอร่อยจากอดีตสู่ยุคใส่ใจสุขภาพ
โรคอุบัติใหม่ในสัตว์น้ำของประเทศไทยในอดีต
โรคอุบัติใหม่ไม่ไกลตัว Novel Coronavirus
เรื่องกุ้งกับโปรไบโอติก (2)
ความสำคัญของการรายงานการระบาดของโรคกับสุขภาพสัตว์น้ำ
ยกระดับ from farm-to-table ด้วยสี่เสาหลักด้านคุณภาพ
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (2)
คู่มือป้องกัน โรคโควิด-19
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (1)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (2)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (1)