การประเมินโปรไบโอติก
ReadyPlanet.com
การประเมินโปรไบโอติก

                   

ตั้งแต่ต้นปีจนถึงตอนนี้ เกือบทุกคนคงจะชินกันแล้วว่าจะต้องป้องกันตัวเองและลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อ COVID19 ยังไงบ้าง ทั้งล้างมือบ่อยๆ ใส่หน้ากากอนามัยหรือหน้ากากผ้าเวลาอยู่ในที่สาธารณะ หยิบจับสิ่งของต้องล้างมือพ่นแอลกอฮอล์กันตลอด และยังรวมถึงเรื่องการปรับวิถีชีวิตให้อยู่กับแบบ physical distancing กันมากขึ้นด้วย การป้องกันการติดโรคฟังดูเป็นเรื่องยุ่งยากนะคะ แต่ลองคิดให้ดีแล้วเป็นเรื่องที่คุ้มค่ามากกว่าการป่วย ติดเชื้อ เป็นโรคเสียอีก ดูจากการที่ต้อง shut down หรือ lock down ปิดบ้านปิดเมือง ปิดห้าง ลดการเคลื่อนย้ายของคน ไม่ให้มีคนมารวมกันมากๆ แล้ว การป้องกันตัวเองไม่ให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อมันคุ้มกว่ามากๆ เลยทั้งต่อสุขภาพตัวเอง และภาพรวมของเศรษฐกิจนะคะ

เช่นเดียวกันเลยค่ะสำหรับเรื่องการป้องกันโรคทั้งในคนและสัตว์ การป้องกันไม่ให้เกิดโรคในสัตว์ต้องทำอย่างต่อเนื่องเหมือนกัน และก็คุ้มค่ากว่าที่จะยอมให้มีโรคระบาดในฟาร์มนะคะ เราเรียกกิจกรรม มาตรการที่ใช้ในการป้องกันโรคในภาษาสวยๆ ว่า “เวชศาสตร์การป้องกัน” ก็ได้ค่ะ เวชศาสตร์การป้องกันเป็นศาสตร์ที่เน้นการส่งเสริมสุขภาพ และอาจมีการใช้สารอื่นแทนการใช้ยาเพื่อการรักษาโรค เช่น วัคซีน โปรไบโอติก คำว่า โปรไบโอติก หรือภาษาอังกฤษว่า probiotic มีรากศัพท์จากภาษากรีกแปลว่า “สำหรับชีวิต” 

ที่ผ่านมาเราได้อ่านบทความหลายๆ เรื่องเกี่ยวกับโปรไบโอติกทั้งในคนและสัตว์ จะเห็นว่ามีหลายการศึกษาที่ระบุว่า โปรไบโอติกมีคุณสมบัติเป็น anti-oxidant ที่ช่วยชะลอความแก่ ป้องกันโรคกระดูกพรุน โรคเบาหวาน โรคอ้วน และออทิสติก ซึ่งโปรไบโอติกจะผลิตสารที่มีคุณสมบัติคล้ายไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (H2O2) ซึ่งเป็นสารที่ใช้ยับยั้งแบคทีเรียใน ไปยับยั้งไม่ให้เชื้อก่อโรคไปยึดเกาะกับผนังลำไส้และโปรไบโอติกยังไปแย่งสารอาหารไม่ให้เชื้อก่อโรคเจริญเติบโตอีกด้วย นอกจากนี้ ยังพบว่าโปรไบโอติกช่วยทำลายสารพิษและยับยั้งไม่ให้สารพิษจับกับตัวรับสารพิษในร่างกาย รวมทั้งยังช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน 

แบคทีเรียที่นำมาใช้เป็นโปรไบโอติกที่ได้รับความนิยมทั้งในคนและสัตว์มีทั้งแบคทีเรียแกรมบวก เช่น Lactobacilli, bifidobacterial, Lactobacillus acidophilus-group, Bacillus coagulans, Enterococcus faeciumSF68 และแบคทีเรียแกรมลบ เช่น Escherichia coli strain Nissle 1917 นอกจากนี้ยังมีการนำยีสต์นำใช้เป็นโปรไบโอติก เช่น Saccharomyces boulardii  โปรไบโอติกแต่ละชนิดมีคุณสมบัติจำเพาะแตกต่างกัน ผลิตภัณฑ์โปรไบโอติกที่พบในท้องตลาดอาจนำมาจากจุลินทรีย์ชนิดเดียวหรือหลายชนิดรวมกันก็ได้ ซึ่งการนำโปรไบโอติกหลายๆ ชนิดมาผสมเข้าด้วยกัน จะพบว่าโปรไบโอติกบางชนิดจะสร้างสารที่มีคุณสมบัติแตกต่างไปจากเดิม เนื่องจากตามธรรมชาติจุลินทรีย์จะสร้างสารขึ้นมายับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์บางชนิดได้ 

แต่เพื่อให้มั่นใจได้ว่าโปรไบโอติกมีประสิทธิภาพในการส่งเสริมสุขภาพโดยไม่ก่อให้เกิดผลลบต่อสุขภาพ หน่วยงานที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ อย่างเช่นองค์การอนามัยโลก หรือ WHO ได้จัดทำเอกสารแนวทางเกี่ยวกับการประเมินโปรไบโอติกในอาหารขึ้นมา (Guidelines for the Evaluation of Probiotics in Food) สำหรับให้ผู้ที่สนใจในทุกสาขานำไปใช้ศึกษาค้นคว้าเพื่อประเมินและสร้างความมั่นใจว่าโปรไบโอติกนั้นๆ มีประสิทธิภาพดีต่อสุขภาพของผู้บริโภค โดยเนื้อหาในภาพรวมของเอกสารแนวทางจาก WHO จะพูดถึง (1) การระบุชนิดของจุลินทรีย์และสายพันธุ์ที่ใช้ ซึ่งเป็นการศึกษาลักษณะ คุณสมบัติที่ปรากฏ (phenotype) และพันธุกรรม นำไปหาสารสำคัญที่จุลินทรีย์สร้างขึ้นมาเพื่อให้ทราบคุณสมบัติของสารดังกล่าว (2) ระบุหาและแยกสารที่โปรไบโอติกสร้างมาเพื่อนำไปทดสอบเบื้องต้นทางห้องปฏิบัติการ เช่น ทดสอบคุณสมบัติในการยับยั้งเชื้อก่อโรคชนิดอื่น การคงตัวภายใต้อุณหภูมิต่างๆ หรือกรดด่าง (3) ทดสอบความปลอดภัยต่อสุขภาพ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าโปรไบโอติกสายพันธุ์ที่ใช้ปลอดภัยและไม่เกิดการปนเปื้อนที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ถึงแม้โปรไบโอติกจะมีประโยชน์มากมาย แต่ก็มีข้อคำนึงในการใช้ เช่น ในบางสถานการณ์สำหรับโปรไบโอติกบางชนิดอาจสร้างสาร (metabolite) ที่เป็นพิษ หรือทำให้เกิดการแพ้ในบางคนได้ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องประเมินความปลอดภัยด้วย เมื่อปลอดภัยแล้วก็จะต้องนำมา (4) ทดสอบประสิทธิภาพของโปรไบโอติกในสิ่งมีชีวิต เช่น สัตว์ทดลองหรือมนุษย์ โดยจะมีการเปรียบเทียบกลุ่มที่ใช้โปรไบโอติก กับยาหลอก (placebo) จากนั้นจะทำการประเมินผลข้างเคียงต่อสุขภาพเป็นระยะๆ และ (5) เมื่อผ่านขั้นตอนการทดสอบทั้งหมด ก็จะนำข้อมูลที่ได้ตามการประเมินข้างต้นมาใช้เป็นข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เพื่อใช้สนับสนุนว่าโปรไบโอติกให้ประโยชน์ต่อสุขภาพได้จริง เช่น ปรับปรุงสมดุลจุลินทรีย์ในทางเดินทางอาหาร เมื่อพร้อมที่จะนำโปรไบโอติกไปใช้ในทางการค้าก็ควรมีการแสดงฉลากให้ผู้บริโภคทราบถึงประโยชน์ วิธีการใช้ และข้อควรระวัง และมีการขึ้นทะเบียนการใช้อย่างถูกต้องตามกฎหมายกำหนดค่ะ

บทความนี้ก็เป็นอีกหนึ่งองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องราวของโปรไบโอติกนะคะ คราวหน้าจะคุยกันเรื่องอะไร ก็ติดตามกันต่อไปค่ะ

 

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 



  




Farm story

งานวิจัย ขิง กับ ยากำจัดวัชพืช
โปรไบโอติกแบบ multi-species
ขมิ้นชันในอาหารปลานิล
อาหารสัตว์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ปลาเสมือนจริงทดแทนการใช้สัตว์ทดลอง
การใช้สมุนไพรเป็นยาสลบกับปลาเรนโบว์เทราต์
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (3/3)
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (2/3)
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (1/3)
ความสัมพันธ์ของพยาธิตืดในปลากับแบคทีเรียตัวร้าย
โปรตีนจากเคยและการเลี้ยงกุ้ง
Nutraceuticals และการรักษาโรค AGD ในปลาแซลมอน
การป้องกันดีกว่าการรักษา วัคซีนคุณภาพ หยุดการระบาดของโรคสัตว์
nanobubbles และการเพาะเลี้ยงกุ้ง
nanobubbles
Black soldier fly แหล่งโปรตีนย่อยง่ายในอาหารสัตว์น้ำ #2
Black soldier fly แหล่งโปรตีนย่อยง่ายในอาหารสัตว์น้ำ #1
ยีสต์ทำขนมปังกับโปรไบโอติก
จุลินทรีย์ในลำไส้ปลา
ผลกระทบของ Covid19 ต่อตลาดปลาเทอร์บอตและคาเวียร์ของสหภาพยุโรป
โปรตีนทางเลือกกับปัญหาโรค EMS ในการเลี้ยงกุ้ง
"แมลงกับอุสาหกรรมอาหารสัตว์เลี้ยง"
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #10
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #9
การสนับสนุนความยั่งยืนในการประมง
กระแสความต้องการประมงยั่งยืน โอกาสและความท้าทายสำหรับปลานิล
African swine fever
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #8
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #7
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #6
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #5
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #4
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #3
พืชสมุนไพรกับสุขภาพปลา
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #2
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #1
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE
ปลาแซลมอน ในอาร์เจนตินา
โปรตีนทางเลือก
กลยุทธ์ในการขับเคลื่อนประชาคมระหว่างประเทศในการพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำ และสวัสดิภาพสัตว์น้ำของ OIE
ความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับสุขภาพสัตว์ของ OIE
อาหารในโลกอนาคต
โปรไบโอติก Bacillus pumilus กับวิบริโอ
probiotic กับสารสกัดอินทผลัม
การยึดเกาะของโปรไบโอติก
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่งและเรื่องที่ควรทำหลังขนส่ง
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การวางแผนการขนส่ง (2)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การวางแผนการขนส่ง (1)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (2)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (1)
“อาหารปลอดภัย” “สิ่งแวดล้อม” “สวัสดิภาพสัตว์” กับการเลี้ยงสัตว์ปัจจุบัน
เศรษฐกิจชีวภาพ-เศรษฐกิจหมุนเวียน-เศรษฐกิจสีเขียว Bio-Circular-Green Economy : ภาคการเกษตร
การให้ probiotic ชนิด Bacillus cereus และ Bacillus subtilis ผสมอาหารปลานิล ที่มีผลต่ออัตราการเจริญเติบโต สุขภาพของลำไส้ และความต้านทานต่อการติดเชื้อ Streptococcus agalactiae
การใช้ probiotics prebiotics และ synbiotics ในปลานิล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเจริญเติบโต และการป้องกันการติดเชื้อ Aeromonas hydrophila
ปลานิลและซินไบโอติก
ปลาเทราต์กับซินไบโอติก
การฆ่าเชื้อโรคอุปกรณ์ส่วนตัว และน้ำ
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (3)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
วัคซีน Covid-19 หนึ่งในวิธีป้องกันโรค
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรคกรณีฉุกเฉิน และการเลือกใช้สารฆ่าเชื้อ
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรค ในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์
ซินไบโอติกกับแบคทีเรียประจำถิ่นในลำไส้กุ้งกุ้ง
ซินไบโอติกกับภูมิคุ้มกันของกุ้ง
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
คำแนะนำสำหรับการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อบนพื้นผิวไข่ปลาแซลมอน
การควบคุมเพศในสัตว์น้ำผ่านการจัดการชุดโครโมโซม
แอบดูจีนเลี้ยงกุ้งกับโปรไบโอติก
ทำความรู้จัก…เปปไทด์ต้านจุลชีพ
โลกยุค 4.0 กับการเฝ้าระวังโรค
วิเคราะห์ข่าว หมู ไก่
อาหารสัตว์และเรื่องของสารพิษจากเชื้อรา
ซินไบโอติก (Synbiotics) สำหรับสัตว์น้ำ
ระบบนิเวศของแบคทีเรียในบ่อกุ้งกับโปรไบโอติก
ทำไมสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์จึงไม่มีรายงานความเสี่ยงต่อไวรัส COVID-19
น้องใหม่ตัวร้ายไวรัสในกุ้ง Decapod Iridescent Virus 1 (DIV1)
ต้านวิบริโอด้วยโปรไบโอติก
ก้งุ โปรไบโอติก การเจริญเติบโต การย่อยอาหาร
แมงดากับงานด้านการแพทย์
คาเวียร์ ไข่จากปลาที่ใกล้สูญพันธุ์
การตรวจโรคทางห้องปฏิบัติการและการนำไปใช้
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (2)
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (1)
ระบบข้อมูลสุขภาพสัตว์โลก
น้ำปลา ความอร่อยจากอดีตสู่ยุคใส่ใจสุขภาพ
โรคอุบัติใหม่ในสัตว์น้ำของประเทศไทยในอดีต
โรคอุบัติใหม่ไม่ไกลตัว Novel Coronavirus
เรื่องกุ้งกับโปรไบโอติก (2)
ความสำคัญของการรายงานการระบาดของโรคกับสุขภาพสัตว์น้ำ
ยกระดับ from farm-to-table ด้วยสี่เสาหลักด้านคุณภาพ
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (2)
คู่มือป้องกัน โรคโควิด-19
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (1)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (2)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (1)