ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #4
ReadyPlanet.com
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #4

                        

ชื่อบทความ   ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #4

คำสำคัญ      ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE

  ในการวางแผนและพิจารณาการจัดการเกี่ยวกับความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำ จะต้องทราบเกี่ยวกับเส้นทางการแพร่กระจายและมาตรการลดผลกระทบ ซึ่ง OIE ได้ระบุประเภทของเส้นทางการแพร่กระจายของเชื้อก่อโรคเอาไว้หลายช่องทางนะคะ ได้แก่ เชื้อก่อโรคที่มาจากสัตว์น้ำ ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ และของเสียจากสัตว์น้ำ น้ำ (แหล่งน้ำ) อาหารสัตว์น้ำ วัตถุที่นำเชื้อก่อโรค (fomite) พาหะนำเชื้อก่อโรค (vector) และบุคลากร ผู้มาเยี่ยมชมสถานประกอบการสัตว์น้ำ

ทั้งนี้ การระบุเส้นทางการแพร่กระจายที่เป็นไปได้ทั้งหมดมีความสำคัญต่อการจัดทำแผนความปลอดภัยทางชีวภาพที่มีประสิทธิภาพ โดยจะต้องมีการจัดลำดับความสำคัญของเส้นทางแพร่กระจายที่มีแนวโน้มว่าจะส่งผลเสียหรือผลกระทบในฟาร์ม และดำเนินการวางแผนการจัดการเพื่อลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น รวมทั้งจะต้องมีการพิจารณาความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการที่เชื้อก่อโรคจะเข้ามาในฟาร์ม การแพร่กระจายของเชื้อภายในฟาร์ม และการหลุดรอดของเชื้อก่อโรคออกจากฟาร์มด้วย

สำหรับบทความวันนี้ จะขออธิบายรายละเอียดของเชื้อก่อโรคที่มาจากสัตว์น้ำ (Aquatic animals) ก่อนค่ะ

การนำสัตว์น้ำเข้าฟาร์ม การเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำภายในฟาร์ม และเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำออกจากฟาร์ม มีโอกาสสูงที่จะแพร่เชื้อก่อโรคได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่มีการเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำที่ติดเชื้อ มีอาการป่วยหรือป่วยเล็กน้อย หรือสัตว์น้ำที่เราไม่ทราบสถานะสุขภาพว่าแข็งแรงดีหรือไม่ และสัตว์น้ำที่ว่ามาถูกย้ายไปเลี้ยงร่วมกับกลุ่มสัตว์น้ำที่ไวรับต่อการติดเชื้อ ทั้งนี้ การเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำประเภทนี้ก็จะรวมถึงการย้ายพ่อแม่พันธุ์ สัตว์น้ำวัยอ่อน ปลาขุน และสารพันธุกรรม (genetic material) ด้วย เช่น ไข่และน้ำเชื้อ โดยต้องพิจารณากลไกของการแพร่กระจายเชื้อทุกรูปแบบทั้ง horizontal and vertical transmission ควรมีการจัดการความเสี่ยงในการแพร่เชื้อก่อโรคผ่านทางสัตว์น้ำ โดยคำนึงถึงมาตรการลดผลกระทบที่สามารถเกิดขึ้นได้ดังต่อไปนี้

1. สัตว์น้ำที่จะเคลื่อนย้ายเข้าสู่ของสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจะต้องเป็นสัตว์น้ำที่ทราบสถานะทางสุขภาพเท่านั้น โดยควรมีสถานะทางสุขภาพที่เท่ากันหรือสูงกว่าสัตว์น้ำที่มีอยู่เดิม

2. ควรกักกันสัตว์น้ำเข้าใหม่ หากไม่ทราบสถานะทางสุขภาพ

3. กักกันสัตว์น้ำเพื่อลดความเสี่ยงต่อการพบเชื้อก่อโรค หรือกระจายโรคในฟาร์ม ให้ยากำจัดปรสิตภายนอก

4. ตรวจสอบให้แน่ใจว่าในกระบวนการขนส่งสัตว์น้ำ มีการจัดการเกี่ยวกับความปลอดภัยทางชีวภาพที่หลีกเลี่ยงการสัมผัสและแพร่กระจายของเชื้อก่อโรค

5. ในการเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำภายในสถานประกอบการ ต้องพิจารณาความเสี่ยงของโรค เพื่อรักษาสถานะสุขภาพของสัตว์น้ำด้วย

6. ให้แยกสัตว์น้ำที่แสดงอาการของโรคออกจากบ่อเลี้ยง จนกว่าจะทราบสาเหตุ และได้ดำเนินการแก้ไขแล้ว

7. เมื่อพบสัตว์น้ำที่ป่วยหรือตาย ให้นำออกจากบ่อเลี้ยงทันที และทำลายซากด้วยวิธีที่เหมาะสมและไม่ทำให้เชื้อก่อโรคแพร่กระจายหรือหลุดออกนอกฟาร์ม

8. เมื่อพบการตายโดยไม่ทราบสาเหตุหรือผิดปกติ หรือสงสัยว่ามีโรคระบาดให้แจ้งเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจเพื่อสอบสวนและวินิจฉัยสาเหตุการตายต่อไป

9. หากสามารถทำได้ ให้นำสัตว์น้ำทั้งหมดหรือบางส่วนออกฟาร์มเป็นระยะ เช่น ระหว่างรุ่นสัตว์น้ำหรือรอบการผลิต แล้วดำเนินการทำความสะอาด ฆ่าเชื้อ และตากบ่อเลี้ยง ปิดพักพื้นที่เลี้ยงในระยะเวลาที่เพียงพอสำหรับตัดวงจรเชื้อก่อโรคหรือลดการสะสมของเชื้อก่อโรคในสัตว์น้ำชุดใหม่ที่นำเข้ามาเลี้ยง ควรมีการประสานงานระหว่างสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่มีการใช้แหล่งน้ำร่วมกัน เพื่อกำจัดขยะให้เหมาะสม เนื่องจากมีแหล่งน้ำที่ใช้ร่วมกันจะมีความเชื่อมโยงทางระบาดวิทยา

10. พิจารณามาตรการทางกายภาพ (physical measures) เพื่อลดโอกาสในการหลุดรอดของสัตว์น้ำที่เลี้ยงออกจากฟาร์ม หรือสัตว์น้ำตามธรรมชาติหลุดเข้ามาในสถานเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ทั้งนี้ โอกาสที่สัตว์น้ำจะเข้าหรือออกจากระบบการเลี้ยงแบบกึ่งเปิด (semi-open) จะสูงกว่าระบบปิด (closed) หรือกึ่งปิด

 

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 



  




Farm story

ปลาเสมือนจริงทดแทนการใช้สัตว์ทดลอง
การใช้สมุนไพรเป็นยาสลบกับปลาเรนโบว์เทราต์
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (3/3)
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (2/3)
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (1/3)
ความสัมพันธ์ของพยาธิตืดในปลากับแบคทีเรียตัวร้าย
โปรตีนจากเคยและการเลี้ยงกุ้ง
Nutraceuticals และการรักษาโรค AGD ในปลาแซลมอน
การป้องกันดีกว่าการรักษา วัคซีนคุณภาพ หยุดการระบาดของโรคสัตว์
nanobubbles และการเพาะเลี้ยงกุ้ง
nanobubbles
Black soldier fly แหล่งโปรตีนย่อยง่ายในอาหารสัตว์น้ำ #2
Black soldier fly แหล่งโปรตีนย่อยง่ายในอาหารสัตว์น้ำ #1
ยีสต์ทำขนมปังกับโปรไบโอติก
จุลินทรีย์ในลำไส้ปลา
ผลกระทบของ Covid19 ต่อตลาดปลาเทอร์บอตและคาเวียร์ของสหภาพยุโรป
โปรตีนทางเลือกกับปัญหาโรค EMS ในการเลี้ยงกุ้ง
"แมลงกับอุสาหกรรมอาหารสัตว์เลี้ยง"
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #10
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #9
การสนับสนุนความยั่งยืนในการประมง
กระแสความต้องการประมงยั่งยืน โอกาสและความท้าทายสำหรับปลานิล
African swine fever
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #8
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #7
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #6
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #5
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #3
พืชสมุนไพรกับสุขภาพปลา
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #2
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #1
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE
ปลาแซลมอน ในอาร์เจนตินา
โปรตีนทางเลือก
กลยุทธ์ในการขับเคลื่อนประชาคมระหว่างประเทศในการพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำ และสวัสดิภาพสัตว์น้ำของ OIE
ความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับสุขภาพสัตว์ของ OIE
อาหารในโลกอนาคต
โปรไบโอติก Bacillus pumilus กับวิบริโอ
probiotic กับสารสกัดอินทผลัม
การยึดเกาะของโปรไบโอติก
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่งและเรื่องที่ควรทำหลังขนส่ง
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การวางแผนการขนส่ง (2)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การวางแผนการขนส่ง (1)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (2)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (1)
“อาหารปลอดภัย” “สิ่งแวดล้อม” “สวัสดิภาพสัตว์” กับการเลี้ยงสัตว์ปัจจุบัน
เศรษฐกิจชีวภาพ-เศรษฐกิจหมุนเวียน-เศรษฐกิจสีเขียว Bio-Circular-Green Economy : ภาคการเกษตร
การให้ probiotic ชนิด Bacillus cereus และ Bacillus subtilis ผสมอาหารปลานิล ที่มีผลต่ออัตราการเจริญเติบโต สุขภาพของลำไส้ และความต้านทานต่อการติดเชื้อ Streptococcus agalactiae
การใช้ probiotics prebiotics และ synbiotics ในปลานิล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเจริญเติบโต และการป้องกันการติดเชื้อ Aeromonas hydrophila
ปลานิลและซินไบโอติก
ปลาเทราต์กับซินไบโอติก
การฆ่าเชื้อโรคอุปกรณ์ส่วนตัว และน้ำ
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (3)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
วัคซีน Covid-19 หนึ่งในวิธีป้องกันโรค
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรคกรณีฉุกเฉิน และการเลือกใช้สารฆ่าเชื้อ
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรค ในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์
ซินไบโอติกกับแบคทีเรียประจำถิ่นในลำไส้กุ้งกุ้ง
ซินไบโอติกกับภูมิคุ้มกันของกุ้ง
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
คำแนะนำสำหรับการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อบนพื้นผิวไข่ปลาแซลมอน
การประเมินโปรไบโอติก
การควบคุมเพศในสัตว์น้ำผ่านการจัดการชุดโครโมโซม
แอบดูจีนเลี้ยงกุ้งกับโปรไบโอติก
ทำความรู้จัก…เปปไทด์ต้านจุลชีพ
โลกยุค 4.0 กับการเฝ้าระวังโรค
วิเคราะห์ข่าว หมู ไก่
อาหารสัตว์และเรื่องของสารพิษจากเชื้อรา
ซินไบโอติก (Synbiotics) สำหรับสัตว์น้ำ
ระบบนิเวศของแบคทีเรียในบ่อกุ้งกับโปรไบโอติก
ทำไมสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์จึงไม่มีรายงานความเสี่ยงต่อไวรัส COVID-19
น้องใหม่ตัวร้ายไวรัสในกุ้ง Decapod Iridescent Virus 1 (DIV1)
ต้านวิบริโอด้วยโปรไบโอติก
ก้งุ โปรไบโอติก การเจริญเติบโต การย่อยอาหาร
แมงดากับงานด้านการแพทย์
คาเวียร์ ไข่จากปลาที่ใกล้สูญพันธุ์
การตรวจโรคทางห้องปฏิบัติการและการนำไปใช้
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (2)
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (1)
ระบบข้อมูลสุขภาพสัตว์โลก
น้ำปลา ความอร่อยจากอดีตสู่ยุคใส่ใจสุขภาพ
โรคอุบัติใหม่ในสัตว์น้ำของประเทศไทยในอดีต
โรคอุบัติใหม่ไม่ไกลตัว Novel Coronavirus
เรื่องกุ้งกับโปรไบโอติก (2)
ความสำคัญของการรายงานการระบาดของโรคกับสุขภาพสัตว์น้ำ
ยกระดับ from farm-to-table ด้วยสี่เสาหลักด้านคุณภาพ
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (2)
คู่มือป้องกัน โรคโควิด-19
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (1)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (2)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (1)
มาตรฐานด้านสุขภาพสัตว์น้ำ องค์การสุขภาพสัตว์โลก OIE
OIE องค์การสุขภาพสัตว์โลก ตอนที่ 2
OIE องค์การสุขภาพสัตว์โลก ตอนที่ 1
เรื่องกุ้งกับโปรไบโอติก