ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #6
ReadyPlanet.com
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #6

                          

ชื่อบทความ   ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #6

คำสำคัญ      ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE

 บทความที่ผ่านมาเราพูดกันถึงเรื่องสัตว์น้ำ และของเสียจากสัตว์น้ำซึ่งจัดเป็นเส้นทางหลักของการแพร่กระจายของเชื้อก่อโรคเลย สำหรับวันนี้ก็ยังมีเส้นทางหลักที่สำคัญมากๆ อีกเส้นทางหนึ่ง ที่เราจะละเลยไม่พูดถึงเส้นทางนี้ไม่ได้อย่างแน่นอนเลยนะคะ นั่นก็คือ เส้นทางการแพร่กระจายของเชื้อก่อโรคที่มาจาก “น้ำ”

เป็นที่รู้กันอยู่แล้วว่าน้ำเป็นปัจจัยสำคัญในการเลี้ยงปลาถ้าคุณภาพน้ำเหมาะสมจะทำให้ปลามีสุขภาพดีและช่วยสนับสนุนการเจริญเติบโตของปลา ดังนั้น รูปแบบการจัดการการเลี้ยง รวมทั้งวิธีการจัดการคุณภาพน้ำ จึงมีความสำคัญเป็นอย่างมาก และสัมพันธ์กับความเสี่ยงของการเกิดโรค โดยสภาพแวดล้อมที่แย่ จะส่งผลเสียต่อสุขภาพของสัตว์น้ำ

น้ำอาจสามารถเป็นหนึ่งในความเสี่ยงของการนำเชื้อก่อโรคเข้ามาในฟาร์มได้ และมีส่วนในการแพร่เชื้อก่อโรคภายในฟาร์มเอง หรือแพร่เชื้อออกนอกฟาร์มได้ หากไม่มีการจัดการที่ถูกต้องเหมาะสม ทั้งนี้ แหล่งน้ำที่ใช้ในการเลี้ยงก็มีความสำคัญที่จะต้องพิจารณาด้วย ต้องรู้แหล่งที่มาของน้ำที่ใช้ รู้ว่าแหล่งน้ำนี้มีความเชื่อมโยงทางระบาดวิทยา (epidemiological link) ระหว่างฟาร์ม/สถานประกอบการเพาะเลี้ยงในบริเวณเดียวกันหรือไม่ หรือเชื่อมโยงกับแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีสัตว์น้ำ พืชน้ำที่มีความเสี่ยงในการส่งผ่านเชื้อก่อโรคที่สำคัญกับสัตว์น้ำในฟาร์มอย่างไร นอกจากนี้ ต้องควรพิจารณาความเชื่อมโยงกับน้ำที่ใช้ในการขนส่งและน้ำทิ้งด้วย ผู้ประกอบการต้องนำข้อมูลมาพิจารณาแบบองค์รวมและประมวลความเสี่ยง ระบุความเสี่ยงที่สามารถพบได้จากน้ำ

ความเสี่ยงของฟาร์มที่จะสัมผัสกับน้ำที่มีเชื้อก่อโรคอาจแตกต่างกัน โดยขึ้นอยู่กับประเภทของสถานประกอบการสัตว์น้ำ/ระบบการผลิตสัตว์น้ำที่มีแตกต่างกันตามที่ได้เขียนให้อ่านกันไปแล้วในตอนที่ 3 ของ series ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE (ระบบเปิด (open systems) ระบบกึ่งเปิด (Semi-open systems) ระบบกึ่งปิด (Semi-closed systems) และระบบปิด (closed systems)) โดยมีความเป็นไปได้สูงที่จะพบความเสี่ยงมากขึ้นในระบบเปิด และกึ่งเปิด การรับน้ำมาจากแหล่งที่ไม่ทราบสถานะทางสุขภาพของสัตว์น้ำต้นทาง หรือทราบว่าสัตว์น้ำต้นทางมีสถานะสุขภาพที่ต่ำกว่า จะมีความเสี่ยงที่จะแพร่เชื้อโรคไปยังสัตว์น้ำที่มีสถานะสุขภาพที่สูงขึ้น

ควรมีการประเมินความเสี่ยงของการแพร่เชื้อก่อโรคผ่านทางน้ำ และมีการจัดการโดยคำนึงถึงมาตรการลดผลกระทบที่สามารถเกิดขึ้นได้ดังต่อไปนี้

1. หากสามารถทำได้ ให้เลือกแหล่งน้ำที่ไม่มีประชากรสัตว์น้ำที่ไวรับต่อเชื้อก่อโรคที่อยู่ในพื้นที่เลี้ยง แหล่งน้ำดังกล่าวอาจรวมถึงน้ำบาดาล น้ำประปาที่ไม่มีคลอรีน และน้ำทะเลเทียม แหล่งน้ำประเภทนี้จะเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการเลี้ยงสัตว์น้ำที่มีมูลค่าสูงซึ่งต้องดูแลให้มีภาวะทางสุขภาพสูง เช่น พ่อพันธุ์แม่พันธุ์

2. ต้องจัดให้มีการตรวจคัดกรอง (screening) การกรอง (filtration) หรือการฆ่าเชื้อ (disinfection) ในระดับที่เหมาะสม โดยเฉพาะการกรอง การฆ่าเชื้อน้ำจากแหล่งที่มีแนวโน้มว่าจะมีสัตว์น้ำที่อ่อนแอ และอาจมีความเสี่ยงของการแพร่กระจายของเชื้อก่อโรค ทั้งนี้ ประเภทและระดับของการจัดการน้ำจะขึ้นอยู่กับความเสี่ยงที่ระบุตอนที่พิจารณาแหล่งน้ำ ความเชื่อมโยงทางระบาดวิทยา และเชื้อก่อโรคร่วมกัน

3. ต้องจัดให้มีการกรอง (filtration) หรือการฆ่าเชื้อ (disinfection) ในระดับที่เหมาะสมด้วยเช่นกัน สำหรับ น้ำทิ้งและของเสียที่จะปล่อยออกนอกฟาร์ม ซึ่งน้ำทิ้งและของเสียดังกล่าวอาจมีความเสี่ยงที่เชื้อก่อโรคจะแพร่ไปสู่ธรรมชาติ สัตว์น้ำหรือสถานเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอื่นๆ ที่มีสัตว์น้ำที่อ่อนแอกว่า ทั้งนี้ ประเภทและระดับของการจัดการน้ำจะขึ้นอยู่กับความเสี่ยงที่ระบุ

4. ตรวจสอบให้แน่ใจว่าตำแหน่งที่นำน้ำเข้ามาใช้และตำแหน่งการทิ้งน้ำออก มีความเหมาะสมเพื่อลดการปนเปื้อนของเชื้อก่อโรคจากฟาร์มอื่น หรือแหล่งน้ำธรรมชาติอื่น หรือโรงงานแปรรูป โดยคำนึงถึงปัจจัยต่างๆ เช่น ระยะทางและกระแสน้ำ

5. ควรมีการประเมินความเป็นไปได้ของการไหลเข้าของน้ำที่อาจปนเปื้อนทั้งจากเหตุการณ์น้ำท่วมจากแหล่งน้ำภายนอก หรือจากความบกพร่องเรื่องโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ท่อน้ำรั่ว ท่อระบายน้ำอุดตัน เขื่องกั้นน้ำหรือพนังกั้นน้ำพัง ควรประเมินความเป็นไปได้ที่อาจพบทั้งหมดและนำมาตรการการจัดการหรือโครงสร้างพื้นฐานที่เหมาะสมไปใช้ป้องกัน ตรวจสอบ และเฝ้าระวัง

6. ประเมินความเสี่ยงและกำหนดขั้นตอนในการบำบัดและกำจัดน้ำเสียที่เกิดจากการขนส่งสัตว์น้ำ

ทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นประเด็นของเส้นทางการแพร่กระจายของเชื้อก่อโรคที่มาจากน้ำนะคะ บทความหน้ายังมีต่อค่ะ เราต้องทราบทเส้นทางทั้งหมดก่อนจึงจะสามารถดำเนินงานเกี่ยวกับความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุดค่ะ

สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเมย์)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 



  




Farm story

งานวิจัย ขิง กับ ยากำจัดวัชพืช
โปรไบโอติกแบบ multi-species
ขมิ้นชันในอาหารปลานิล
อาหารสัตว์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ปลาเสมือนจริงทดแทนการใช้สัตว์ทดลอง
การใช้สมุนไพรเป็นยาสลบกับปลาเรนโบว์เทราต์
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (3/3)
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (2/3)
การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลในสัตว์น้ำโดยองค์การสุขภาพสัตว์โลก (1/3)
ความสัมพันธ์ของพยาธิตืดในปลากับแบคทีเรียตัวร้าย
โปรตีนจากเคยและการเลี้ยงกุ้ง
Nutraceuticals และการรักษาโรค AGD ในปลาแซลมอน
การป้องกันดีกว่าการรักษา วัคซีนคุณภาพ หยุดการระบาดของโรคสัตว์
nanobubbles และการเพาะเลี้ยงกุ้ง
nanobubbles
Black soldier fly แหล่งโปรตีนย่อยง่ายในอาหารสัตว์น้ำ #2
Black soldier fly แหล่งโปรตีนย่อยง่ายในอาหารสัตว์น้ำ #1
ยีสต์ทำขนมปังกับโปรไบโอติก
จุลินทรีย์ในลำไส้ปลา
ผลกระทบของ Covid19 ต่อตลาดปลาเทอร์บอตและคาเวียร์ของสหภาพยุโรป
โปรตีนทางเลือกกับปัญหาโรค EMS ในการเลี้ยงกุ้ง
"แมลงกับอุสาหกรรมอาหารสัตว์เลี้ยง"
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #10
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #9
การสนับสนุนความยั่งยืนในการประมง
กระแสความต้องการประมงยั่งยืน โอกาสและความท้าทายสำหรับปลานิล
African swine fever
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #8
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #7
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #5
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #4
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #3
พืชสมุนไพรกับสุขภาพปลา
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #2
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE #1
ความปลอดภัยทางชีวภาพในสถานประกอบการสัตว์น้ำของ OIE
ปลาแซลมอน ในอาร์เจนตินา
โปรตีนทางเลือก
กลยุทธ์ในการขับเคลื่อนประชาคมระหว่างประเทศในการพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำ และสวัสดิภาพสัตว์น้ำของ OIE
ความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับสุขภาพสัตว์ของ OIE
อาหารในโลกอนาคต
โปรไบโอติก Bacillus pumilus กับวิบริโอ
probiotic กับสารสกัดอินทผลัม
การยึดเกาะของโปรไบโอติก
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่งและเรื่องที่ควรทำหลังขนส่ง
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การวางแผนการขนส่ง (2)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การวางแผนการขนส่ง (1)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (2)
ข้อกำหนดเกี่ยวกับสวัสดิภาพสัตว์ในสัตว์น้ำ: การขนส่ง (1)
“อาหารปลอดภัย” “สิ่งแวดล้อม” “สวัสดิภาพสัตว์” กับการเลี้ยงสัตว์ปัจจุบัน
เศรษฐกิจชีวภาพ-เศรษฐกิจหมุนเวียน-เศรษฐกิจสีเขียว Bio-Circular-Green Economy : ภาคการเกษตร
การให้ probiotic ชนิด Bacillus cereus และ Bacillus subtilis ผสมอาหารปลานิล ที่มีผลต่ออัตราการเจริญเติบโต สุขภาพของลำไส้ และความต้านทานต่อการติดเชื้อ Streptococcus agalactiae
การใช้ probiotics prebiotics และ synbiotics ในปลานิล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเจริญเติบโต และการป้องกันการติดเชื้อ Aeromonas hydrophila
ปลานิลและซินไบโอติก
ปลาเทราต์กับซินไบโอติก
การฆ่าเชื้อโรคอุปกรณ์ส่วนตัว และน้ำ
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (3)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ข้อควรคำนึงถึงในการฆ่าเชื้อสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
วัคซีน Covid-19 หนึ่งในวิธีป้องกันโรค
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
ประเภทของสารฆ่าเชื้อในสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรคกรณีฉุกเฉิน และการเลือกใช้สารฆ่าเชื้อ
การวางแผนการฆ่าเชื้อโรค ในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์
ซินไบโอติกกับแบคทีเรียประจำถิ่นในลำไส้กุ้งกุ้ง
ซินไบโอติกกับภูมิคุ้มกันของกุ้ง
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (2)
การฆ่าเชื้อโรคในสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฟาร์ม และอุปกรณ์ (1)
คำแนะนำสำหรับการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อบนพื้นผิวไข่ปลาแซลมอน
การประเมินโปรไบโอติก
การควบคุมเพศในสัตว์น้ำผ่านการจัดการชุดโครโมโซม
แอบดูจีนเลี้ยงกุ้งกับโปรไบโอติก
ทำความรู้จัก…เปปไทด์ต้านจุลชีพ
โลกยุค 4.0 กับการเฝ้าระวังโรค
วิเคราะห์ข่าว หมู ไก่
อาหารสัตว์และเรื่องของสารพิษจากเชื้อรา
ซินไบโอติก (Synbiotics) สำหรับสัตว์น้ำ
ระบบนิเวศของแบคทีเรียในบ่อกุ้งกับโปรไบโอติก
ทำไมสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์จึงไม่มีรายงานความเสี่ยงต่อไวรัส COVID-19
น้องใหม่ตัวร้ายไวรัสในกุ้ง Decapod Iridescent Virus 1 (DIV1)
ต้านวิบริโอด้วยโปรไบโอติก
ก้งุ โปรไบโอติก การเจริญเติบโต การย่อยอาหาร
แมงดากับงานด้านการแพทย์
คาเวียร์ ไข่จากปลาที่ใกล้สูญพันธุ์
การตรวจโรคทางห้องปฏิบัติการและการนำไปใช้
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (2)
E-commerce พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับสินค้าสัตว์น้ำผ่านหลัก 7P (1)
ระบบข้อมูลสุขภาพสัตว์โลก
น้ำปลา ความอร่อยจากอดีตสู่ยุคใส่ใจสุขภาพ
โรคอุบัติใหม่ในสัตว์น้ำของประเทศไทยในอดีต
โรคอุบัติใหม่ไม่ไกลตัว Novel Coronavirus
เรื่องกุ้งกับโปรไบโอติก (2)
ความสำคัญของการรายงานการระบาดของโรคกับสุขภาพสัตว์น้ำ
ยกระดับ from farm-to-table ด้วยสี่เสาหลักด้านคุณภาพ
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (2)
คู่มือป้องกัน โรคโควิด-19
ความลับของปลาเนื้อสีส้ม: เรื่องที่น่าสนใจของปลาแซลมอน (1)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (2)
Climate change ภาวะโลกร้อนกับสุขภาพของปลา (1)