ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร
ระบบภูมิคุ้มกันคืออะไร

 

ระบบภูมิคุ้มกัน หรือ Immune system มีหน้าที่คอยป้องกันไม่ให้สิ่งแปลกปลอมหรือเชื้อโรคเข้ามาทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย ในกรณีที่สิ่งแปลกปลอมหรือเชื้อโรคเข้ามาในร่างกายจะเกิดการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันเพื่อกำจัดและทำลายสิ่งแปลกปลอมนั้นให้หมดไปจากร่างกายโดยรวดเร็ว อย่างมีประสิทธิภาพในบางครั้งก็อาจพบว่าระบบไปทำหน้าที่กำจัดเซลล์ปกติของร่างกายที่เสื่อมสภาพได้ เช่น เม็ดเลือดที่มีอายุมากนอกจากนี้ยังมีหน้าที่ตรวจสอบความปกติของเซลล์ของร่างกายอีกด้วย ถ้าเซลล์ของร่างกายเปลี่ยนสภาพเป็นเซลล์ที่แปลกไปจากปกติ เช่น เซลล์มะเร็ง ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายจะทำลายเซลล์นั้นสำหรับความแตกต่างของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายสามารถพิจารณาได้จากสายวิวัฒนาการ จะเห็นว่า สัตว์เลือดอุ่น เช่น หนู สุนัข จัดเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังชั้นสูงที่มีวิวัฒนาการของร่างกายต่างๆ รวมถึงระบบภูมิคุ้มกันแตกต่างจากสัตว์เลือดเย็น เช่น ปลา ซึ่งเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังชั้นต่ำกว่าโดยปลาก็จะมีสายวิวัฒนาการออกไปอีก คือ ปลากระดูกอ่อน (Chondrichthyes) เช่น ฉลาม กระเบน และปลากระดูกแข็ง (Osteichthyes) ซึ่งเป็นปลากลุ่มที่พบมากในปัจจุบันตามธรรมชาติทั่วไปและมีความแตกต่างของสายพันธุ์ปลามากมายหลายแสนชนิดคิดเป็นจำนวนความหลากหลายมากกว่าครึ่งหนึ่งของสัตว์มีกระดูกสันหลังทั้งหมด จึงเป็นเหตุให้การศึกษาด้านระบบภูมิคุ้มกันในปลาทำเฉพาะปลาที่มีมูลค่าและมีความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจ เช่น ปลาแซลมอน ปลาเทร้าท์ ปลาคาร์พ ปลาดุก ปลานิล ปลาไหล เป็นต้น การศึกษาด้านระบบภูมิคุ้มกันจะทำให้ทราบถึงกระบวนการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันของปลาเมื่อเกิดการติดเชื้อขึ้นและนำข้อมูลไปพัฒนาวิธีป้องกันและควบคุมโรคในศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับองค์ความรู้ทางด้านระบบภูมิคุ้มกันต่อไป เช่น การผลิตวัคซีน ถึงแม้ว่าปลาจะเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังที่มีวิวัฒนาการด้อยที่สุดแต่ยังคงสามารถพัฒนาการสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันร่างกายจากการได้รับจากเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอมได้โดยการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายต่อสิ่งแปลกปลอมมีความแตกต่างกันไปในสัตว์แต่ละชนิด ขึ้นกับปัจจัยของสัตว์ สิ่งแวดล้อมและเชื้อก่อโรค เช่น ปัจจัยทางพันธุกรรม ลักษณะทางกายวิภาคของสัตว์ ผิวหนังและเยื่อบุ ลักษณะทางสรีรวิทยา อายุของสัตว์ สารอาหารที่ได้รับ

การจัดการเลี้ยง สภาพแวดล้อมในปลานั้นพบว่าอุณหภูมิแวดล้อมมีผลต่อระบบภูมิคุ้มกันและความสามารถของเชื้อก่อโรคด้วย กรณีปลาอาศัยอยู่เขตที่น้ำมีอุณหภูมิต่ำจะไม่จำเป็นต้องมีการพัฒนาการสร้างภูมิคุ้มกันให้มีประสิทธิภาพมากนักเนื่องจากเชื้อโรคใช้เวลาในการเจริญเติบโตนานกว่าปกติแต่หากเป็นปลาที่อาศัยอยู่ในแถบกระแสน้ำที่มีอุณหภูมิสูงจะมีแนวโน้มที่เชื้อโรคสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายและเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วปลาที่เลี้ยงในบริเวณนี้จึงจำเป็นต้องมีระบบการสร้างภูมิคุ้มกันที่มีประสิทธิภาพสูงหลายท่านที่เคยได้รู้เรื่องราวของโปรไบโอติกหรือเคยใช้โปรไบโอติกจะต้องเคยได้ยินเรื่องประโยชน์ของโปรไบโอติกที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายซึ่งกระบวนการทำงานของภูมิคุ้มกันนั้นมีความแตกต่างกันขึ้นกับสายวิวัฒนาการของสัตว์อย่างที่ได้อ้างถึงคร่าวๆ แล้วครั้งถัดไปจะพูดถึงการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของปลาต่อไปนะคะ


สัตวแพทย์หญิง ดร.มินตรา ลักขณา (หมอเม)
อ.น.สพ.ดร. ภัทรพล เปี่ยมสมบูรณ์ (หมอเอก) 

 

 

 

“Immune system” is “The system of biological structures and processes with in an organism, preventing damage from foreign materials”.

And for those foreign materials, they are not only microorganism (virus, bacteria, etc…), it also includes our cells that are dying or old, such as old blood cells and abnormal cells (cancer cells, for example).

The immune system among different animal species are different. From evolutionary aspect, higher vertebrates, mammals (human, rat, dog and cat) possess more advance immune function than lower vertebrates, cold-blooded animal such as fish.

Even in the world of fish, there are so much different in how the immune system works since there are such a high diversity of fish. There are 2 major groups of fish, 1.) cartilaginous (fish (Chondrichthyes), such as shark and rays, and 2.) teleost (bony) fish (Osteichthyes) which is the major type of fish at present day.

Due to this high diversity of fish, studies on fish’s immune system are only focused on major culture fish species, such as salmon, trout, carp, catfish, tilapia and eel.

Why do we study fish’s immune system?

By understanding the immune system, we will know of how pathogens (bacteria, virus, etc,,) affect fish’s body and how the immune system response to the pathogens. And this is a key to develop a way to fight the diseases, such as “vaccination”

Can we give vaccine to a fish?

Yes, we can. Although fish are in lower vertebrate class, fish still have ability to develop immunity after vaccination.

Moreover, many of you that are using or have used probiotic may have heard that probiotics can enhance immunity if fish.

Next time, we will tell you more about fish’s immune system. Stay tune!!

Mintra Lukkana, DVM, MSc, PhD
Pathradol Piamsomboon , DVM , PhD




  




Farm story

การเกิดโรคสัตว์น้ำและการระบาด
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (2)
การดำเนินการเกี่ยวกับโรค Tilapia Lake Virus (TiLV) ในบริบทโลก (1)
การพบกันของปลาทะเลกับไมโครพลาสติก
แนวทางการจัดการโรคสัตว์น้ำอุบัติใหม่
การจัดการโรคข้ามพรมแดนและโรคติดต่ออุบัติใหม่
การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ: OIE
โรคอีเอชพี, EHP, กุ้ง
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 2
PM 2.5 โรคหัวใจและหลอดเลือด เมนูปลา เกี่ยวกันยังไง: 1
โรคในสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์
พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ.2558
การวางยาสลบปลาและข้ควรคำนึง
การออกฤทธิ์ของยาสลบในปลา
ยาสลบที่ใช้ในปลา
ข้อควรปฏิบัติ ในการวางยาสลบปลา
หลักการการทำสลบในสัตว์น้ำ
การทำสลบในสัตว์ article
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตรวจอุจจาระ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดซี่เหงือก
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การตัดครีบ
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม: การขูดผิวหนัง.
การตรวจตัวอย่างปลาเบื้องต้นในฟาร์ม
การบันทึกสุขภาพปลาในฟาร์ม
การตรวจประเมินสภาวะสุขภาพภายในฟาร์ม
การเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำเพื่อตรวจโรค
การเลี้ยงปลานิลในระบบต่างๆ
กินปลานิลแล้วได้อะไร
พัฒนาการของไข่ที่ได้รับการผสม
การจัดการผสมพ่อแม่พันธุ์ปลานิล
พฤติกรรมของการผสมพันธุ์ในปลานิล
การผสมเทียม: พ่อแม่พันธุ์ปลานิล
การผสมเทียมปลา
ขั้นตอนการผสมเทียมในสัตว์
การผสมเทียมในสัตว์
โปรไบโอติกกับเชื้อสเตรปโตคอคคัส
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล สเตรปโตคอคโคซิส 1
วัคซีนสำหรับโรคติดเชื้อไวรัส Tilapia Lake Virus (TiLV) ในปลานิล
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส
วัคซีนสำหรับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย
วัคซีนคืออะไร
การศึกษาเรื่องวัคซีนป้องกันการติดเชื้อแอโรโมนาส
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 5
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 4
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 3
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 2
โรคติดเชื้อในปลานิล : แอโรโมนาส 1
หลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตอาหารสัตว์
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : อาหารสัตว์น้ำ
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : ลักษณะอาหารและการเลือกใช้
การเลือกซื้ออาหารสัตว์ : สถานที่ขาย เลขทะเบียน ฉลาก
หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร
การต้านทานความเครียด
การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำ
คน
สัตว์พาหะ
การเคลื่อนย้ายปลาเข้าฟาร์ม
การติดต่อของเชื้อโรค
การกักกันโรคก่อนนำสัตว์น้ำใหม่เข้ามาเลี้ยง
ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มสัตว์น้ำ
การกระตุ้นเจริญเติบโต
การสร้างความสมดุลของภูมิคุ้มกัน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ช่วยในการย่อยและช่วยให้มีการนำสารอาหารไปใช้ได้ดีขึ้น
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : ปรับปรุงคุณภาพน้ำ
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งใช้สารเคมีและพลังงาน
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การผลิตสารต้านเชื้อแบคทีเรีย
การทำงานและประสิทธิภาพของโปรไบโอติก : การแย่งพื้นที่ยึดเกาะ
แบคทีเรียที่นิยมใช้เป็นโปรไบโอติก
แอมโมเนีย
สารประกอบไนโตรเจน
ความขุ่นใส ความโปร่งใส
คาร์บอนไดออกไซด์
ความเค็มของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความกระด้างของน้ำในบ่อเลี้ยงปลา
ความเป็นกรด-ด่างในบ่อเลี้ยงปลา
ผลของอุณหภูมิต่อสุขภาพปลา
ออกซิเจนในน้ำมีผลต่อปลายังไง
โปรไบโอติกกับการเลี้ยงสัตว์น้ำ
เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการทำอย่างไร
การตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นทำอย่างไร
น้ำกับการเลี้ยงปลา
โปรไบโอติกคืออะไร
เตรียมกระชังให้ดีก่อนการเลี้ยง
เตรียมบ่อก่อนการเลี้ยงยังไงให้พอดี
ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพปลานิล
แผนผังฟาร์มสำคัญอย่างไร
มาตรฐาน GAP
aquatic chicken
Introduce